Downloads

عدة المرأة
ИДДАИ ЗАН
Идда ин нтизории зан баъди ҷудоӣ аз шавҳар бо сабаби вафот ё талоқ ё халъ ва ё фасх аст. Бинобарин издивоҷи он зан ҷоиз нест, магар баъди ба охир расидани муддати идда. Ҳукми идда ба ҳар зани талоқшуда воҷиб аст. Далел қавли Аллоҳ таъоло аст, ки фармуд: “Ва он занон, ки ба онҳо талоқ дода шуд, бояд нафси худро то се ҳайз ё се туҳр интизор кунанд”. Бақара:228. Ва ҳам ба зане, ки шавҳараш вафот кардааст, интизории идда воҷиб аст. Аллоҳ таъоло фармуд: “Ва касоне, ки аз шумо бимиранд ва занонро бигузоранд, бояд ки занони худро чаҳор моҳу даҳ рӯз интизор кунонанд”. Бақара:234. Ва бар зане, ки дар идда аст, воҷиб аст ки дар хонаи шавҳараш бимонад. Бар ӯ ҷоиз нест, ки аз хона берун шавад, магар дар ҳолати зарурот. Ин масъала чанд ҷониб дорад. Иддаи зани бевае, ки шавҳараш вафот кардааст, агар ҳомила бошад, пас иддаи ӯ ҳамон вақти ҳамлаш аст ва бо таваллуд кардан муддати иддааш ба поён мерасад. Ва агар ҳомила набошад, пас муддати иддааш чаҳор моҳу даҳ рӯз аст. Иддаи зани талоқшуда агар ҳайз бинад, муддати иддааш се ҳайз ва ё се туҳр аст. Ва агар вақти муайяне аз ҳайз монд, пас муддати иддааш се ҳайз аст. Лекин агар ҳайз намедид, пас муддати иддааш се моҳ аст, агарчи ӯ хурдсол бошад ва ё калонсол. Ва агар зан ҳомила буд, пас муддати иддааш ҳамон вақти ҳамлаш аст, ки бо таваллуд кардан муддати иддааш ба поён мерасад.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

القلب الثابت
ҚАЛБИ УСТУВОР

Қалби инсон дар асл тағйирёбанда аст ва воридоти зиёд дорад, бинобарин бисёр вақт тағйир меёбад. Қалб манзили илҳом ва васваса аст. Қалб ҳайроншуда дар байни ҳавову ҳавас ва ҳидоят аст. Паёмбар ﷺ дар дуои худ мегуфтанд:“Эй гардонандаи қалбҳо, қалби маро ба динат устувор гардон”.
Аллоҳ он зоте аст, ки қалбҳоро устувор мегардонад ва онро ба ресмони имон мебандад. Ҳамчуноне, ки асҳоби Каҳфро баста буд, ки ба ҳақ даъват карданд. Аллоҳ фармуд: “Ва Аллоҳ муъминонро дар зиндагонии дунё ва охират ба сухани дуруст устувор медорад”. Иброҳим 27. Ва Ҳирқал ба Абусуфён гуфт: “Инчунин имон вақте ки ба қалб табассум мекунад, пасрӯй намегардонад”.
Ва аз сабабҳои устувории қалб, зиндагӣ бо Қуръон аст. Пас аз Қуръон таълим бигирем, ки чигуна Нӯҳ алайҳис салом дар назди пайравонаш ва Иброҳим алайҳис салом дар яктопарастиаш ва Юсуф алайҳис салом дар назди ҳамсари Азиз ва соҳирон дар назди Фиръавн устувор буданд.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

القلب الممسوخ
ҚАЛБИ ТАБДИЛЁФТА

Барои гуноҳон азоб ва ҷазост, ки ба қалб ва ба ҷисм ҷорӣ мешавад:
1. Масх, яъне дигаргун гаштан ва ба шакли бад даромадани афту андоми инсон. Аллоҳ таъоло қавмеро аз Бани Исроил ба маймун ва ба хук табдил дод: “Пас ба онҳо гуфтем: Бузинаҳои хоршуда бошед”. Бақара 65.
2.Дигаргун шудани қалби инсон, ки он ба мисли қалби ҳайвон гардад. Ва баъзе қалбҳо табдил ба қалби хук, саг, мор ва каждум ва ғайра аз ҳайвонҳо мегардад. Зеро Аллоҳ таъоло аҳли дӯзахро боре ба харҳо ва боре ба саг ва боре ба ҳайвонот монанд кард. Ва дигаргун гаштани шакли инсон ба онҳое амалӣ мешавад, ки дини Исломро дигаргун ва аз ҳақиқати он рӯй гардонда поймол карданд. Ба мисли он, ки дар ин замони мо рибо ва ришваро фоидаву ҳадия ва беҳиҷобиро илму ҳунар ва зиноро садақа ва дурӣ аз шариъатро нафъӣ кор номиданд. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Шумо он гуноҳони қавми Яҳудро такрор накунед, зеро бо майдатарин ҳилла ҳаромкардаҳои Аллоҳро ҳалол мегардонед”.

اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

ما أحب الأعمال إلي الله؟
ДӮСТДОШТАТАРИН АЪМОЛ ДАР НАЗДИ АЛЛОҲ ЧИСТ?

Ин савол бисёр аз Паёмбар ﷺ пурсида шудааст, ки дар ҷавоб чунин фармуданд: “Дӯстдоштатарин аъмол дар назди Парвардигор, амалҳоест ки давомнок бошад, агарчи он амали кам бошад”.
“Дӯстдоштатарин аъмол, хондани намоз дар аввали вақт, некӣ ба волидайн, ҷиҳод дар роҳи Аллоҳ”. Бухорӣ ва Муслим.
“Дӯстдоштатарин аъмол, бо зикри Аллоҳ тар будани забон то вақти марг аст”. Тирмизӣ.
“Дӯстдоштатарин аъмол, имон овардан ба Аллоҳ, сипас пайванди хешовандӣ ва сипас амр ба маъруф ва наҳй аз мункар”.
Ва аз адои фароизи Илоҳӣ дида, дӯстдоштатарин аъмол нест. Ҳамчуноне, ки Паёмбар ﷺ фармуданд: “Аллоҳ фармуд: “Ва бандаам бо чизе ба ман наздик намешавад, ки назди ман маҳбубтар аз мавориде бошад, ки бар ӯ фарз кардаам”.
Пас ба барпо доштани беҳтарин аъмоле, ки онро Аллоҳ дӯст медорад, ҳарис бош, то бо амали андаки худ ба хайру баракати зиёд ноил гардӣ.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

خلق الشخص الحكيم
ХУЛҚИ ШАХСИ БОҲИКМАТ
Аллоҳ таъоло фармуд: “Бар ҳар ки хоҳад ҳикмат медиҳад ва ба ҳар касе, ки ҳикмат дода шудааст, пас ҳамоно некӯӣ бисёр дода шудааст. Ва ба ҷуз соҳибони хирад касе пандпазир намешавад”. Бақара:269. Ҳикмат сабаби зиёд шудани хайру некӣ ва далели наҷот аст. Ҳикмат ҳадия ва мукофоти азиме аз тарафи Парвардигор аст, ки ҳама чизро вазн мекунад ва нафс боахлоқ ва ба дин устувор мегардад ва қалб бино мешавад. Агар ҳикмат комил гардад, илм ва амал комил гардад, ки ҳақ ва мақсади онро бишносад. Ҳикмат бо кори нек ва бо тарки кори бад амалӣ мешавад. Ҳикмат боқавл ва бо амал пурра мегардад, ки ҳар корро ба ҷояш гузошта мешавад. Ҳикмат вақте анҷом меёбад, ки он вақти муносиб аст. Шахси ҳаким корҳояшро вазн мекунад ва дар ҳама корҳояш миёна аст ва аз ҳад гузаштан ва таърифу тавсифро намедонад. Ваҳб ибни Мунаббаҳ гуфт: “Эй фарзандам, бо ҳикмат бош, зеро ҳама хайр дар ҳикмат аст”. Меваҳои боҳикмат будан:
1.Тавфиқ ёфтан дар камбудиҳои сухан ва амал.
2. Комил гардидани ақл ва фаҳми хуб.
3. Аз ҳама бадиҳо дурӣ ҷӯяд.
4. Дар назди мардум хабари хуб бошад.
5.Дараҷаи соҳибашро баланд гардонад.
Ҳаммод писари Абуҳанифа раҳмаҳуллоҳ гуфт: “Мегуфтанд; Он шахсеро, ки боҳикмат шинохта шудааст, ӯро мардум бо чашми эҳтиром менигаранд”. Шахси боҳикмат, инсони маслиҳатгар ва боваринок аст. Ҳикматро Аллоҳ ба касе хоҳад медиҳад ва ин неъмате аст, ки ба он бояд шукр кард. Аллоҳ фармуд: “ Ба дурусти, ки ба Луқмон ҳикмат ато кардем”. Луқмон:12.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

علم الغيب
ИЛМИ ҒАЙБ
Он чизе, ки Аллоҳ аз бандагонаш пинҳон кардааст, он илми ғайб аст. Пас ғайбро касе намедонад, аз гузашта бошад ва ё ҳозира ва ё оянда, магар ягона Аллоҳ таъоло:“Бигӯ, ҳеҷ кас аз онҳое, ки дар осмонҳову заминанд, ғайбро намедонад, магар Аллоҳ. Ва намедонанд, ки кай барангехта мешаванд”. Намл:65. Лекин Аллоҳ таъоло ба баъзе аз бандагонаш баъзе умури ғайбро ончи хостааст, хабар дод. Ҳамчуноне, ки Паёмбар ﷺ аз қиссаҳои Паёмбарони гузашта, нишонаҳои рӯзи қиёмат ва корҳои бузурге, ки дар оянда воқеъ мешавад, хабар доданд. “Ӯ донандаи ғайб аст. Ва ҳеҷ якеро бар илми ғайби худ огоҳ намесозад, магар касе аз Паёмбар, ки ӯро писанд ояд”. Сураи Ҷинн. Ва барои илми ғайб панҷ калиди асосӣ аст, ки соҳиби он танҳо Аллоҳ аст. Ва илми ғайб ба дигар махлуқот пӯшида аст. 1. Касе намедонад, ки кай қиёмат мешавад, магар Аллоҳ таъоло. 2. Кай борон меборад ва дар кадом соат меборад ва ба куҷо меборад ва чӣ қадар меборад, касе намедонад, магар Аллоҳ таъоло. 3. Ончи дар раҳмҳост онро бо илми комилу муфассал касе намедонад, магар Аллоҳ таъоло, ки Ӯ ҷинси он, ризқ, аҷал, амал ва хушбахт ва ё бадбахт будани он кӯдакро медонад. 4. Касе намедонад, ки фардо чи ба даст меорад аз хайр бошад ва ё шарр, ризқи кам бошад ва ё бисёр. 5. Касе намедонад, ки аҷали ӯ дар кадом сарзамин аст, магар Аллоҳ. Илми Аллоҳ таъоло ба ин корҳо ва ғайри он аз илми яқин ва комил аст, ки он мувофиқи ҳодисаҳост. Ва ҳам мумкин нест, ки он гумон ва ё хато бошад.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

آداب الصحبة
ОДОБИ СӮҲБАТ
Оне, ки ба қавме дӯст шуд, бо он шинохта мешавад. Сӯҳбат бо дӯстон ба ахлоқ ва рафтори инсон таъсир дорад. Паёмбар ﷺ фармуданд:“Мисоли ҳамнишини нек ва ҳамнишини бад, ба монанди аттор ва оҳангар аст”. Бухорӣ ва Муслим. Агар Аллоҳ таъоло туро тавфиқи ҳамнишин шудан бо неконро додааст, пас онҳоро бо худ ғанимат бидор, ки онҳо барои айбҳоят ҳамчу оина ҳастанд. Зеро онҳо бозуи қавӣ ва ганҷи ҳақиқӣ ҳастанд. Аз баъзе ҳакимон пурсиданд, ки кадом ганҷ беҳтар аст? Фармуданд: “Баъди тақводорӣ ва худотарсӣ, бародари солеҳ доштан аст”.
Аз одобҳои ҳамсӯҳбат шудан ин аст, ки Умар ибни Хаттоб разияллоҳу анҳу гуфт: “Васфе, ки сабаби муҳаббати бародарат мегардад, ин ки агар бо ӯ рӯ ба рӯ шудӣ ба ӯ салом бидеҳ ва дар маҷлисгоҳ ба ӯ ҷой бидеҳ ва бо дӯстдоштатарин номаш ӯро фарёд бикун”.
Ҳама сабабҳои кашмакаш ва азиятҳо ба мисли хабаркашӣ, ғайбат, суханчинӣ, масхара, таънаи пинҳонӣ, ва айбҷӯйӣ бо ишораро тарк бикун. Пас мо бояд аз нокомиҳо бахшиш бипурсем ва аз лағзишҳо ғофил набошем, сирҳоро ҳифз карда гумони нек дошта бошем. Узрҳоро баҳона накунем ва айбҳоро бипӯшонем. Он чизе, ки дӯстамон ба он нафрат дорад, онро тарк бикунем. Чеҳраи кушод, забони ширин ва қалби ором дошта бошем ва аз кибр дурӣ ҷӯем. Он чизе, ки барои худ дӯст медорем, барои дӯстон ва бародаронамон низ дӯст бидорем.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

صلة الرحم
СИЛАИ РАҲМ
Муҳаббати хешу табор баракат дар ризқ ва баракат дар умр дорад. Силаи раҳм аз амрҳои бузурги дини мубини Ислом аст. Ин тоате аст, ки ба он бояд шитоб кард. Зеро савоби он дар ин дунё пеш аз охират аст ва он силаи раҳм аст. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Ҳар кас мехоҳад ризқаш зиёд ва умраш дароз гардад, пас бояд пайванди хешовандиро риоя кунад”. Бухорӣ. Силаи раҳм бо зиёрат ва эҳсон ба хешу табор анҷом меёбад. Ва бо қадри имкон ба онҳо хайр ва фоидае бирасонад ва бадӣ ва зарарҳоро аз онҳо дур намояд. Аз хешу табор агар касе бемор гардид ба аёдати онҳо равад ва ба фақиронашон чизе аз молаш садақа бидиҳад ва дар ҷашну хурсандиҳои онҳо иштирок бикунад ва дар ғаму андӯҳашон шарик бошад. Ва он чизе, ки байни мардум дар ин замона маъруф аст, он занг задан бо телефони мобилӣ аст. Пайванди хешу таборие, ки он ба мо воҷиб аст, онҳо наздиктарин шахсон ва фарзандони онҳо мебошанд. Ба мисли падару модар, падаркалону модаркалон, писарон ва духтарон, набераҳо, бародарон ва хоҳарон, амакҳо ва аммаҳо, тағоҳо ва холаҳо ва ҳам писарону духтарони онҳо мебошанд. Зеро ҳамаи инҳо ба қадри наздик буданашон ҳаққи пайванди хешовандӣ доранд. Бидон, ки силаи раҳм танҳо мукофоту хайру савоб нест, балки он як ибодати мустақим аст. Пас он хешу таборе, ки силаи раҳмро қатъ кардааст, ту ба он пайванди хешовандиро оғоз бикун. Он чизе, ки дигар хешу табор манъ карда буданд, ту ато фармо. Силаи раҳм савоби бузург дорад, қатъи он низ азоби бузург дорад. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Қатъкунандаи силаи раҳм дохили биҳишт намегардад”. Бухорӣ ва Муслим.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

فلاح المسلم
ДЕҲҚОНИ МУСАЛМОН
Аз неъматҳои Аллоҳ таъоло бар мо ин замин аст, ки аз он меваҳо ва сабзавотҳои гуногунро дар шакл, ранг ва тамаъ берун мекунад. Деҳқонро аз дигарон фарқ карда мешавад, зеро ӯ таъминоти ғизои мардумро ба ҳисоб гирифтааст. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Ҳар мусалмоне дарахте бикорад ва ҳар чизе аз он бихӯрад, барои ӯ садақа ҳисоб мешавад. Ва ё ҳар касе аз он бидӯздад, барои ӯ садақа аст”. Бухорӣ ва муслим. Яке аз сифатҳои деҳқон амонатдорӣ аст. Бинобарин моддаҳои химиявии заҳрнокро ба замин напошад, то сабаби бемориҳо нагардад. Ва моддаҳое, ки ба саломатии инсон зарар аст, истифода набарад. Моддаҳои химиявии зараррасонро ба оби обёрӣ ва ё оби дарё, ки мардум аз он менӯшанд, омехта накунад. Моддае, ки ҳаҷми меваро калон мекунад, лекин ягон фоидаи ғизоӣ надорад ва сабаби бемории инсонҳо мегардад, истифода набарад. Деҳқон бояд пайравӣ илми кишоварзӣ шавад ва аз мутахассисони он талаби ёрӣ кунад ва бо нишондоди онҳо амал кунад. Ахлоқи неки деҳқон, ин ростгӯйӣ аст. Бояд сифати маҳсулотро рост бигӯяд ва айбашро пинҳон накунад. Деҳқон бояд дар аввали мавсим киштукор бикунад, то ҳосил низ дар вақташ омода гардад ва тоҷирон низ фоидаи хубе ба даст оранд. Ҳамроҳ бо деҳқонӣ боз нигоҳубини ҳайвоноти хонагӣ сабаби васеъ шудани ризқ аст. Деҳқон ботақво бошад ва закоти меваҳоро дар вақташ адо намояд. Аллоҳ фармуд: “Аз меваҳои он бихӯред ва рӯзи даравиданаш закоти онро бидиҳед ва исроф накунед”. Анъом:141. Деҳқон онро барои нархи қимат фурӯхтан захира накунад. Ҳосили худро ба оне, ки аз он чизҳои ҳаром истеҳсол мекунад, нафурӯшад.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

خُلق الصمت
ХУЛҚИ ХОМӮШ БУДАН
Паёмбар ﷺ фармуданд:“Касе, ки хомӯш аст, аз офати забон ва гуноҳ наҷот ёфтааст”. Тирмизӣ. Ҳар касе, ки хулқи хомӯширо ихтиёр кардааст аз ҳама ҷиҳат ба ҳар хайр комёб шуда аз зиёну осеби ду дунё наҷот ёфтааст. Хомӯшӣ нишонаи бартариву доноӣ ва самараи ақл аст, ки либоси бурдборӣ ва тамкинро ба ту бипӯшонад. Хомӯшӣ ҳамеша ситоишшудааст, магар дар кори хайр, зикр, амр ба маъруф, наҳй аз мункар. Паёмбар саллаллоҳу алайҳи васаллам фармуданд: “Оне, ки ба Аллоҳ ва ба рӯзи қиёмат имон дорад, пас сухани нек бигӯяд ва ё хомӯш бошад”. Бухорӣ.
Он чизҳое, ки ба хомӯшӣ тааллуқ дорад:
1.Фикр кардан ба сухани ботиле, ки оқибати бад дорад. 2.Хондани тарҷумаи ҳоли мардони солеҳ ва пайрав шудан ба онҳо, ки оё онҳо забондарозу пургӯй буданд ва ё хомӯш. 3.Дур шудан аз маҷлису нишастҳое, ки дар он ҳақорату фаҳш ва дурӯғ аст. 4.Хомӯш истода гӯш кардан ва пеш аз як суханро ба забон овардан, аввал фикр карда баъд сухан кардан. Абудардо (разияллоҳу анҳу) гуфт:“Хомӯш истоданро таълим гирифтам, ҳамчуноне ки сухан гуфтанро таълим гирифта будам. Зеро хомӯш истодан нармӣ ва некии бузург аст. Пас ҳамеша саъй бикун, то ба сухани дигарон гӯш андозӣ, на ин ки аввал шуда сухан бикунӣ, ҳар сухане ки ба ту фоидае надорад”. Фоидаҳои хомӯшӣ: 1.Исломи зебо ва комилии имон. 2.Қатъ шудани бисёр ҷангу ихтилофҳо. 3.Ноил шудан ба муҳаббати Аллоҳ ва муҳаббати мардум. 4.Пайдо кардани вақт барои зикр ва ибодат. 5. Солим мондан аз ҳисоби рӯзи қиёмат.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ