“ਇਹ ਮੇਰੇ ਦੋ ਜੁੱਤੇ ਲੈ ਜਾ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੂੰ ਇਸ ਬਾਗ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਿਲੇ, ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਗਵਾਹੀ ਦੇਵੇ ਕਿ ‘ਲਾਇਲਾਹ ਇੱਲੱਲਾਹ’ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਇਸ ਉੱਤੇ ਯਕੀਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਜੰਨਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੇ।”
Choose an available translation of this Hadeeth
Hadeeth text
**ਅਬੂ ਹੁਰੇਰਾ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅੰਹੁ ਤੋਂ ਰਿਵਾਇਤ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ:** ਅਸੀਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਬੈਠੇ ਸੀ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਅਬੂ ਬਕਰ ਅਤੇ ਉਮਰ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਨ। ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਉਠ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਿਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਏ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਘਬਰਾ ਗਏ। ਅਸੀਂ ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਠਿਆ। ਮੈਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿਚ ਨਿਕਲਿਆ, ਜਦ ਤਕ ਕਿ ਮੈਂ ਬਨੀ ਨੱਜ਼ਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਅਨਸਾਰੀ ਦੀ ਬਾਗ ਤਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਮੈਂ ਬਾਗ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਮਿਲੇ, ਪਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਨਹਿਰ ਬਾਹਰਲੇ ਕੂਏ ਤੋਂ ਬਾਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਮੈਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ!”ਮੈਂ ਕਿਹਾ: “ਜੀ ਹਾਂ, ਯਾ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ?”ਮੈਂ ਕਿਹਾ: “ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ, ਫਿਰ ਉਠ ਗਏ, ਅਤੇ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ, ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਿਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਏ, ਅਸੀਂ ਘਬਰਾ ਗਏ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਫਿਰ ਇਸ ਬਾਗ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਓਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਆਇਆ ਜਿਵੇਂ ਲੂਮੜੀ ਛਾਲ ਮਾਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਹਨ।”ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਏ ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ!” ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੁੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਮੇਰੇ ਦੋ ਜੁੱਤੇ ਲੈ ਜਾ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੂੰ ਇਸ ਬਾਗ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਿਲੇ, ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਗਵਾਹੀ ਦੇਵੇ ਕਿ ‘ਲਾਇਲਾਹ ਇੱਲੱਲਾਹ’ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਇਸ ਉੱਤੇ ਯਕੀਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਜੰਨਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੇ।” ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਮਰ ਮਿਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਏ ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ! ਇਹ ਦੋ ਜੁੱਤੇ ਕੀ ਹਨ?” ਮੈਂ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਦੇ ਜੁੱਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਿਲਾਂ, ਜੇ ਉਹ ‘ਲਾਇਲਾਹ ਇੱਲੱਲਾਹ’ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਦਿਲੋਂ ਯਕੀਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਜੰਨਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦਿਆਂ।” ਉਮਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਮੇਰੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਵਾਪਸ ਜਾ, ਏ ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ!” ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਕੋਲ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਮਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਏ। ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਏ ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ! ਕੀ ਹੋਇਆ?” ਮੈਂ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਉਮਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਵਾਪਸ ਜਾ।”
ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: “ਏ ਉਮਰ! ਤੂੰ ਇਹ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?” ਉਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਏ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਰਸੂਲ, ਮੇਰੇ ਮਾਪੇ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕੁਰਬਾਨ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੁੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ‘ਲਾਇਲਾਹ ਇੱਲੱਲਾਹ’ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਦਿਲੋਂ ਯਕੀਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਜੰਨਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੇਵੇ?”
ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹਾਂ।” ਉਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਨਾ ਕਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਇਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ (ਅਮਲ ਛੱਡ) ਦੇਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਲ ਕਰਨ ਦਿਓ।” ਤਾਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ﷺ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਲ ਕਰਨ ਦਿਓ।”
Explanation
Benefits
ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੇਣਾ ਇਸਤਿਹਕਾਮੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ।
ਇਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ: ਬੋਲਣਾ, ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦਿਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣਾ।
ਕ਼ਾਜ਼ੀ ਅਯਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਮਰ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਦਾ ਕਰਮ ਅਤੇ ਨਬੀ ﷺ ਕੋਲ ਵਾਪਸੀ ਕੋਈ ਇਨਕਾਰ ਜਾਂ ਹੁਕਮ ਰੱਦ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਉਮਮਤ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਦੇਣਾ ਸੀ। ਉਮਰ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਰੱਖਣਾ (ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਸਲ ਅਮਲ ਕਰ ਸਕਣ। ਜਦੋਂ ਉਮਰ ਨੇ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਨਬੀ ﷺ ਕੋਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਹੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾਇਆ।
ਨੋਵਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਇਮਾਮ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੇ ਉਹ ਕੁਝ ਦੇਖੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਅਨੁਯਾਇਂ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਅਨੁਯਾਈ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਮੂੰਹ-ਮੁੱਖ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਮਾਮ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕੇ। ਜੇ ਅਨੁਯਾਈ ਦੀ ਗੱਲ ਸਹੀ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇਮਾਮ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਵੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਨੁਯਾਈ ਨੂੰ ਉਸ ਸ਼ੱਕ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਜਨਤਕ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਹੋਵੇ।
ਤੌਹੀਦ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ: ਜੋ ਕੋਈ ਮਰ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਦਿਲੋਂ ਖਾਲਿਸ਼ “ਲਾਇਲਾਹ ਇੱਲੱਲਾਹ” ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਜੰਨਤ ਹੈ।
ਉਮਰ ਰਜ਼ੀਅੱਲਾਹੁ ਅਨਹੁ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਬੁੱਧੀਮਾਨੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫਿਕਹੀ ਗਿਆਨ।
ਨੋਵਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦੂਜੇ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਦੂਜਾ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰੇਗਾ, ਚਾਹੇ ਇਹ ਪਿਆਰ-ਮੋਹਬਤ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਲਈ।
Attribution
Categories
Share hadeeth
Sharing options · 0 Total shares

