“ਨੇਕੀ ਚੰਗਾ ਵਿਵਹਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਨਾਹ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖਟਕੇ, ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਬੁਰਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਲੋਕ ਉਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ।

ਚੰਗੇ ਆਚਰਣ ਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਅਪਨਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੰਗੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਨੇਕੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮੋਮਿਨ (ਈਮਾਨ ਵਾਲੇ) ਲਈ ਸੱਚ ਅਤੇ ਝੂਠ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਨੂਰ (ਰੋਸ਼ਨੀ) ਰਾਹੀਂ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਝੂਠ ਤੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਈਰਖਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਗੁਨਾਹ ਦਾ ਇੱਕ ਲੱਛਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦਿਲ ਉਸਤੋਂ ਬੇਚੈਨ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹੇ ਅਤੇ ਇਹ ਚੰਗਾ ਨਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣਨ।
ਸਿੰਧੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ (ਸ਼ੱਕ ਵਾਲੀਆਂ) ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਨੇਕੀ ਹਨ ਜਾਂ ਗੁਨਾਹ। ਉਂਝ ਸ਼ਰੀਅਤ (ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ) ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਨੇਕੀ ਦੇ ਕੰਮ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਨਾਹ ਦੇ ਕੰਮ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਬਾਰੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਪੁੱਛਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਿਤਰਤ-ਏ-ਸਲੀਮ (ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਫ਼ ਦਿਲ) ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਉਲਟੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਨ-ਮਰਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੀਬੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸ਼ਬਦ 'ਅਲ-ਬਿੱਰ' (ਨੇਕੀ) ਦੀ ਕਈ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਭਾਵ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਤੇ ਮਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਕਿਸੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਈਮਾਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਭਾਵ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਲਾਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਥੇ ਇਸ ਤੋਂ ਭਾਵ ਚੰਗਾ ਆਚਰਣ/ਵਿਵਹਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਵਿਵਹਾਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ— ਤਕਲੀਫ਼ ਵੇਲੇ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਨ, ਗੁੱਸਾ ਘੱਟ ਕਰਨ, ਹੱਸਦੇ ਰਹਿਣ, ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਂਝ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹਨ।