له څه شي نه مې چې ما منع کړي یاست؛ ځان ترې وساتئ، او په څه شي مې چې درته امر کړی، نو تر خپلې وسې یې عملي کړئ

دا حدیث پدې اړه یوه قاعده (اصل) دی، چې په کوم کار امر شوی وي باید تر خپلې وسې ترسره شي او له کوم کار څخه چې منع شوی وي باید ډډه ترې وشي.
په منع شوو کارونو کې د هېڅ یو د کولو اجازه نه ده ورکړل شوې، خو هغه کارونه چې امر پرې شوی دا قید ورته اېښودل شوی چې تر خپلې وسې پورې؛ ځکه چې پرېښودل (ترک) د انسان په وس کې وي، خو عمل کول د قدرت (توان) غوښتنه کوي، تر څو امر شوی کار ترسره شي.
د ډېرو پوښتنو کولو حرمت، علماوو پوښتنې کول په دوو برخو وېشلي: لومړی: هغه دي چې د دين په اړه د څه شي زده کولو ته اړتیا وي لکه د صحابه کرامو پوښتنې، نو دا هغه پوښتنې دي چې په کولو یې امر شوی. او دویم: هغه پوښتنې دي چې سختي او تکلیف زیږوي، نو دا ډول پوښتنې حرامې دي.
دې امت ته د خپل پېغمبر د نافرمانۍ په اړه خبرداری، لکه څنګه چې له دوی نه وړاندې په مخکنیو امتونو کې شوي دي.
له منع شوي کارونو څخه موخه لږ او ډېر دواړه دي، ځکه چې د ځان ساتلو لار ترې دا ده چې له لږو او ډېرو دواړو څخه ځان وساتل شي، د بېلګې په توګه: موږ یې له سود څخه منع کړي یو، نو دا ممانعت لږ او ډېر دواړو ته شاملېږي.
ټول هغه اسباب پرېښودل چې حرامو ته لار پرانیزي؛ ځکه چې همدا د ځان ساتنې له معناوو څخه یوه ده.
انسان ته نه ښایي چې کله د رسول الله صلی الله علیه وسلم امر واوري چې ووایي: آیا واجب دی که مستحب، بلکې په عملي کولو کې یې باید بیړه وکړي؛ دلیل یې د رسول الله صلی الله علیه وسلم وینا ده چې فرمایي: «فَأْتُوا مِنْهُ مَا استَطَعْتُمْ». یعنې د خپلې وسې تر کچې یې عملي کړئ.
زیاتې پوښتنې د هلاکت سبب ګرځي، په ځانګړې توګه په هغو چارو کې چې رسېدل ورته ناشوني وي لکه غیبي مسائل، د قیامت د ورځې حالات، نو زیاتې پوښتنې مه کوه چې هلاک به شې، او داسې یو څوک به شې چې زیان له تکلیفونو او پېچلتیاوو سره مخ کوي.