ਅਖੀਰਲੇ ਵੇਲੇ ਇਕ ਗੋਰ੍ਹਾ ਸਮੂਹ ਆਏਗਾ — ਨਵੇਂ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ (ਜਵਾਨ) ਤੇ ਖ਼ਵਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮ, ਉਹ ਲੋਕ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਬੋਲ ਕਹਿਣਗੇ; ਪਰ ਉਹ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਹ ਚੁੱਕ ਜਾਣਗੇ ਜਿਵੇਂ ਤੀਰ ਤੀਰੰਦਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।

ਖ਼ਵਾਰਿਜ਼ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਇਹ ਹਨ:
ਇਸ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਨਬੂਵਤ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਬੀ ﷺ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਦ ਦੀ ਉਮਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਨਗੀਆਂ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਈਆਂ।
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਉਣ ਦੀ ਚਾਲਾਂ (ਤਰੀਕਿਆਂ) — ਜਿਵੇਂ ਕਿ **ਟੋਰਿਆ/ਫੈਂਟ** (ਤੁਰੀਆ) ਅਤੇ **ਇਸ਼ਾਰਾ/ਤਨਕੀਹ** — ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਛਲ-ਚਾਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੈਂਟ, ਘਾਤ (ਕਮੀਨ) ਆਦਿ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ **ਅਹਦ** (ਵਾਅਦਾ) ਅਤੇ **ਅਮਾਨ** (ਸੁਰੱਖਿਆ/ਸ਼ਰਤ) ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਮਨ੍ਹਾਂ ਹੈ — ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮਨਾਹੀ ਦਰਜ ਹੈ।
ਨਵਵੀ ਨੇ **“ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਬੋਲ ਕਹਿਣਗੇ”** ਬਾਰੇ ਫਰਮਾਇਆ ਕਿ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਬਾਹਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: **“ਫੈਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਲਾਹ ਦਾ ਹੈ”** ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਬੋਲ ਜੋ ਉਹ ਅੱਲਾਹ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵੱਲ ਅਪੀਲ ਵਜੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਬਨ ਹਜ਼ਰ ਨੇ **“ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਮਾਨ ਗਲ੍ਹ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵੱਧਦਾ”** ਬਾਰੇ ਫਰਮਾਇਆ ਕਿ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਮਾਨ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਗਲ੍ਹ ਤੱਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਲ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ।
ਕ਼ਾਦੀ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਉਲਮਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਇਕਮਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਖ਼ਵਾਰਿਜ਼ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਬਦਅਮਾਨੀ ਅਤੇ ਬਦਈਤ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਮਾਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਠਦੇ ਹਨ, ਜਮਾਤ ਦੀ ਰਾਏ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੰਡ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ — ਬਸ ਇਹ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।