خێرترینتان ئەوانەی سەردەمی منن، دواتر ئەوانەی لە پاشیان دێن، دواتر ئەوانەی لە پاشیان دێن

خێرترین سەدە ونەوە لە تەمەنی دونیا؛ ئەو سەدەیە كە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- وهاوەڵانی تێیدا ژیان، ولە سەحیحی بوخاریدا هاتووە كە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- فەرموویەتی: «نێردراوم لە خێرترین سەدەی نەوەی ئادەمدا، سەدە لە دوای سەدە، هەتاوەكو لەو سەدەیەدا بووم كە تێیدا بووم».
ئیبن حەجەر دەڵێت: فەرموودەكە وا دەخوازێت كە هاوەڵان باشترن لە تابیعیەكان، وتابیعیەكان باشترن لە شوێنكەوتووانیان، ئایا ئەم باشتر بوونە ئاماژەیە بۆ كۆمەڵ یان تاكەكان؟ ئەمە جێی گفتوگۆ وگەڕانە، وزۆرینەی زانایان ڕایان لەسەر دووەمە.
ئاماژەیە بۆ پابەند بوون بە شوێنكەوتنی ڕێبازی سێ سەدەكەی یەكەم؛ چونكە ئەوەی سەردەمی نزیكتر بێت لە سەردەمی پێغەمبەرایەتی ئەوا لە پێشترە لە فەزڵ وزانست وسەرمەشقی وشوێنكەوتنی ڕێبازی پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم-.
نەزر: بریتیە لەوەی مرۆڤی پێسپێردراو -موكەلەف- خۆی پابەند بكات بە گوێڕایەڵی وپەرستنێك كە خاوەن شەریعەت فەرمانی نەكردووە بە پابەند بوون پێوەی؛ وئەم نەزرە دێتە دی بە هەموو قسەیەك كە ئاماژەی بۆ بكات.
سەرزەنشتكردنی خیانەت وناپاكی وجێبەجێ نەكردنی نەزر وپەیوەست بوون بە دونیاوە.
سەرزەنشتكردنی شاهێدیدان بە بێ ئەوەی داوای لێبكرێت شاهێدی بدات ئەگەر خاوەن هەق سەبارەتی بزانێت، بەڵام ئەگەر سەبارەتی نەزانێت ئەوا ئەم فەرموودەیەی پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- دەیگرێتەوە: «ئایا پێتان نەڵێم سەبارەت بە چاكترین شاهێدی دەرەكان؟ ئەوەیە كە شاهێدیەكەی دەدات پێش ئەوەی داوای لێبكرێت» [رواه مسلم].