سێ کات -سێ ماوە- پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- نەهی لێمان دەکرد کە نوێژی تێدا بکەین، یان مردووەکانمانی تێدا بنێژین

ئەو كاتانەی كە نەهی كراوە نوێژ ئەنجامدان تێیاندا؛ بە ئاماژەی ئەم فەرموودەیە وفەرموودەكانی تر، بریتین لە: 1- دوای نوێژی بەیانی هەتاوەكو خۆر دەردەچێت. 2- كاتی دەرچوونی خۆر هەتاوەكو بەرز دەبێتەوە بەئەندازەی بەرزی ڕمێك كە بە چاو سەیری بكەیت؛ واتا: نزیكەی پانزە خولەك لە پاش دەرچوونی خۆر. 3- كاتێك سێبەر نامێنێت لە نیوەڕۆدا هەتاوەكو خۆر لە نیوەی ئاسمان لادەدات، ئەمیش كاتێكە كە ئەگەر كەسێك بوەستێت لە نیوەڕۆدا هیچ سێبەرێكی نییە بەرەو ئاراستەی ڕۆژهەڵات وڕۆژئاوا، وهەندێك لە زانایان دەڵێن: ماوەكەی نزیكەی پێنج خولەكە. 4- پاش نوێژی عەسر هەتاوەكو خۆر ئاوابوون. 5- لەكاتی زەردبوونی خۆر هەتاوەكو ئاوا دەبێت.
نەهی کردن لە نوێژ ئەنجامدان لەم پێنج كاتەدا، بەڵام نوێژە فەرزەكان وئەو نوێژانە ناگرێتەوە كە لەبەر هۆكارێك ئەنجام دەدرێن.
نەهی كردن لە دواخستنی ناشتی مردوو بە ئەنقەستەوە بۆ ئەم سێ كاتە تەنگە؛ كە لە فەرموودەكەدا باسكراون، وڕێگەپێدراوە لە هەركاتێكی تر لە شەو وڕۆژدا مردوو بنێژرێت.
حیكمەت لە نەهی كردن لە نوێژ ئەنجامدان لەم كاتانەدا: بنچینە ئەوەیە مسوڵمان ملكەچە بۆ فەرمانەكانی الله، ونەهی كردنەكانی؛ ئەمیش وەكو بەندایەك بۆ خوای گەورە، ونابێت مسوڵمان بوەستێت لە ئەنجامدانی پەرستنەكان هەتاوەكو حكیمەت وهۆكاری ئەم فەرمان ونەهیە دەزانێت، بەڵكو دەبێت ڕاستەوخۆ ملكەچ وفەرمانبەردار بێت، لەگەڵ ئەمەیشدا لە چەند فەرموودەیەكدا حیكمەت لەم نەهی كردنانە باسكراوە: 1- لەكاتی ناوەڕاستی نیوەڕۆدا پێش لادانی خۆر لە نیوەی ئاسمان؛ دۆزەخ زۆر بەتینی بڵێسەدارتر وگەرمتر دەكرێت. 2- نەهی كردن لە نوێژ ئەنجامدان لە كاتی دەرچوونی خۆر وئاوابوونی؛ خۆچواندنە بە موشریكەكان، ئەوان سوجدە بۆ خۆر دەبەن لەكاتی دەرچوونی وئاوابوونی. 3- نەهی كردن لە نوێژ ئەنجامدان لە پاش نوێژی بەیانی هەتاوەكو خۆر دەردەچێت، ونەهی كردن لە نوێژ ئەنجامدان لە پاش نوێژی عەسر هەتاوەكو خۆر ئاوا دەبێت؛ لەڕوانگەی داخستنی ڕێگا وهۆكارەكانە، بۆئەوەی بە تەواوی خۆچواندن نەمێنێت بە كافرەكان، ومسوڵمان خۆی ناچوێنێت بە موشریكەكان لە شیرك وهاوبەش بڕیادانیان، چونكە ئەوان سوجدە بۆ خۆر دەبەن لەكاتی دەرچوونی وئاوابوونی.