যিদিনা আল্লাহৰ (ৰহমতৰ) ছাঁৰ বাহিৰে আন কোনো ছাঁ নাথাকিব। সেইদিনা মহান আল্লাহে তেওঁৰ (আৰচৰ) ছাঁত সাত প্ৰকাৰ লোকক আশ্ৰয় প্ৰদান কৰিব।

হাদীছটোত উক্ত সাত প্ৰকাৰ লোকৰ ফজীলত বৰ্ণিত হৈছে। লগতে এনেকুৱা আদৰ্শ অৱলম্বন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।
ইবনু হাজাৰে কৈছেঃ হাদীছটোত বৰ্ণিত (في ظله) এই শব্দটোৰ দ্বাৰা আল্লাহৰ আৰচৰ ছাঁক বুজোৱা হৈছে। ছাঈদ বিন মানচুৰে হাছান সূত্ৰত ছালমান ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুৰ পৰা বৰ্ণনা কৰা হাদীছে এই কথাটোকে প্ৰমাণ কৰে। তাত আছে যে, "আল্লাহে সাত প্ৰকাৰ লোকক তেওঁৰ আৰচৰ ছাঁৰ তলত আশ্ৰয় প্ৰদান কৰিব।"
ইবনে হাজাৰে কৈছেঃ আদিল বা ন্যায়পৰায়ণৰ উত্তম ব্যাখ্যা হৈছে এইটো যে, যিয়ে আল্লাহৰ আদেশ পালন কৰি প্ৰতিটো বস্তুক যথা স্থানত স্থান দিয়ে, সীমালংঘনো নকৰে আৰু অৱহেলাও নকৰে। ইয়াক প্ৰথমে উল্লেখ কৰাৰ কাৰণ হৈছে, ইয়াৰ উপকাৰিতা ব্যাপক।
এটা নামাজৰ পিছত আনটো নামাজৰ বাবে অপেক্ষা কৰাৰ ফজীলত।
ইমাম নাৱাৱীয়ে কৈছেঃ হাদীছটোত আল্লাহৰ ওৱাস্তে মুহাব্বত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে, আৰু ইয়াৰ মহা ফজীলত বৰ্ণিত হৈছে।
সম্ভ্ৰান্ত, ৰূপৱতী আৰু ঐশ্বৰ্যশীল নাৰীৰ কথা এই কাৰণে উল্লেখ কৰা হৈছে যে, কাৰণ এনেকুৱা নাৰীক পাবলৈ মানুহৰ মনত অধিক ইচ্ছা থাকে, তথা তাইক পাবলৈ আপ্ৰাণ চেষ্টা কৰে। অথচ এনেকুৱা নাৰী পোৱাটো বৰ কঠিন।
সৰ্বোত্তম চাদাক্বাহ হৈছে গোপনে কৰা চাদাক্বাহ। যিটো মানুহক দেখুৱাবলৈ কৰা নহয়। যদিও ৰিয়াৰ পৰা মুক্ত হৈ বেলেগক উৎসাহিত কৰিবলৈ প্ৰকাশ্যভাৱে দান খয়ৰাত কৰাটো বৈধ, যাতে মানুহে তাক দেখি দান খয়ৰাত কৰে। লগতে যাতে ইছলামৰ বিধি-বিধানবোৰ সকলোৱে গম পায়।
এই সাত প্ৰকাৰ লোকে এই নিয়ামত লাভ কৰিব কেৱল আল্লাহৰ বাবে ইখলাচ (নিষ্ঠা) অৱলম্বন কৰাৰ কাৰণে, আৰু নিজৰ প্ৰবৃত্তিৰ বিপৰীতে আমল কৰাৰ কাৰণে।
হাদীছটোত কোৱা হৈছে যে, আল্লাহে সাত প্ৰকাৰ লোকক তেওঁৰ আৰচৰ ছাঁৰ তলত আশ্ৰয় দান কৰিব। ইয়াৰ দ্বাৰা এইটো বুজোৱা হোৱা নাই যে, তাত কেৱল এই সাত প্ৰকাৰ লোককে আশ্ৰয় দিয়া হ'ব। বৰং ইয়াৰ বাহিৰেও এনেকুৱা কিছুমান লোকক আশ্ৰয় দান কৰা হ'ব, যিসকলৰ বিষয়ে ইয়াত উল্লেখ কৰা হোৱা নাই। আল্লাহে তেওঁলোককো আৰচৰ ছাঁৰ তলত আশ্ৰয় দান কৰিব।
ইবনে হাজাৰে কৈছেঃ হাদীছটোত কেৱল পুৰুষসকলকে নিৰ্দিষ্ট কৰা হোৱা নাই, বৰং নাৰী পুৰুষ উভয়ে এই ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য। কেৱল ন্যায়পৰায়ণ শাসকৰ বিষয়টো ব্যতিক্ৰম, কিয়নো যদি ইয়াৰ দ্বাৰা ক্ষমতাৰ সৰ্বোচ্চ আসনত অধিষ্ঠিত শাসকক বুজোৱা হয়, তেনেক্ষেত্ৰত নাৰী ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত নহয়। আনহাতে সেই নাৰীও ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত যিয়ে নিজৰ কৰ্মৰ ক্ষেত্ৰত অথবা পৰিয়ালৰ লালন-পালনৰ ক্ষেত্ৰত ন্যায় নীতি অৱলম্বন কৰে। এইদৰে মছজিদৰ বিষয়টোতো নাৰী অন্তৰ্ভুক্ত নহয়, কিয়নো নাৰীসকলৰ বাবে মছজিদতকৈ ঘৰতে নামাজ পঢ়াটো উত্তম। বাকী সকলো ক্ষেত্ৰতে নাৰীসকল সমানেই অংশীদাৰ। আনকি কোনো নাৰীক যদি কোনো গাভৰু যুৱক ৰজাই অশ্লীল কৰ্মৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে আৰু তাই যদি আসক্তি থকা সত্ত্বেও এই কথা কৈ নাকচ কৰে যে, মই আল্লাহক ভয় কৰোঁ তেন্তে তেৱোঁ ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত।