Downloads

«العلي الأعلى المتعال»
«Ал-Алӣ, Ал-Аъло, Ал-Мутаъол»
Аллоҳ таъоло фармуд: “Ва Ӯ Баландмартаба ва Бузург аст”.(Бақара, ояти:255). Ва фармуд: “Номи Парвардигори Баландмартабаатро ба покӣ ёд кун”. (Аъло, ояти:1). Ва фармуд: “Ӯ Донои ғайб ва ошкор, Бузургу Баландмартаба аст”. (Раъд, ояти: 9). Аллоҳ таъоло он зоте аст, ки барои Ӯ аз ҳама ваҷҳҳо дар зот, қадр, сифот, пирӯзмандӣ ва баландмартаба будан комил аст. Ӯ таъоло бар халқаш Олист ва ҳамаи чиз дар зери қаҳру султонии Ӯ мебошанд. Номи Ал-Алӣ ҳашт маротиба ва номи Ал-Аъло ду маротиба ва номи Ал-Мутаъол як маротиба дар Қуръон зикр шудааст. Бинобарин, барои Парвардигор тамоми мафоҳими улув ва бартарӣ аз ҳар ҷиҳат собит аст. Зоти Ӯ таъоло бартар ва болост. Ӯ фаротар аз ҳама махлуқот аст, ки дар болои Арш аст. Қадр ва ҷойгоҳи Ӯ таъоло волост. Сифот ва азамати Ӯ бартар ва болост. Ҳеҷ сифате аз сифоти махлуқ ба монанди сифати Ӯ таъоло нест, балки агар тамоми офаридаҳои Аллоҳ ҷамъ шаванд, наметавонанд баъзе аз мафоҳим ва маъонии як сифати Ӯ таъолоро комилан дарёбанд. Аллоҳ таъоло фармудааст: “Ва инсонҳо дар дониш ба Ӯ иҳота наёбанд”. Тоҳо:110. Аз ин рӯ равшан мешавад, ки Аллоҳ таъоло дар ҳама сифоташ ба ҳеҷ чизе монанд нест. Аллоҳ таъоло ягона Қаҳҳор аст, ки бо қудрат ва бартарии Худ бар тамоми махлуқот ғолиб аст. Ҳама махлуқот дар ихтиёри Ӯ таъоло ҳастанд. Ончи Аллоҳ нахоҳад, анҷом намеёбад. Аз ҳар ҷиҳат ҳама бандагон ба Ӯ таъоло ниёзманд ҳастанд. Агар тамоми инсонҳо барои сохтани чизе, ки Аллоҳ таъоло онро нахостааст, ҷамъ шаванд, наметавонанд коре бикунанд, зеро ин ҳама ба хотири камоли тавоноӣ ва нуфузи хости Ӯ таъоло аст.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

الشماتة خلق ذميم
ХУРСАНД ШУДАН БА МУСИБАТИ ДИГАРОН
ХУЛҚИ БАД АСТ
Албатта хурсанд шудан ба он мусибате, ки як бародарат дар ин дунё ба он гирифтор шудааст, манъ аст. Ва он хислати бад аст, ки соҳиби он муҳаббат ва меҳрубонӣ надорад. Хислати чунин инсон ҳамеша бадбиниву пастшуморӣ аст. Дар асл шахси мусалмон бояд дарду алами бародари мусалмонаш ҳамроҳ бикашад ва бо ғаму андӯҳи онҳо шарик бошад. Ва ин сифати бад ба инсон хорӣ меорад. Бинобарин Паёмбар ﷺ моро амр ба паноҳ ҷӯстан аз хурсанд шудан ба мусибати дигарон карданд: “Ба Аллоҳ таъоло аз гирифтор шудан ба сахтии бало ва сарнавишти бад ва қазовати нодуруст ва шод шудан ба мусибати дигарон, паноҳ ҷӯед”. Бухорӣ. Имом Шавконӣ раҳимаҳуллоҳ гуфт: “Паёмбар ﷺ аз шод шудан ба мусибати дигарон паноҳ ҷӯстанд ва моро ба паноҳ ҷӯстан амр карданд. Зеро чунин хислати бад ба нафси инсоният таъсир дорад, ки бояд бандагон аз чунин хислати бад бигирезанд. Ва агар пайрави чунин хислати бад бошанд, пас сабаб мешавад, ки ҳалолкардаҳои Аллоҳро ҳалол донанд”. Ба ҳар мусалмон воҷиб аст, ки аз сабабҳои ин хислати бад дурӣ ҷӯянд. Аз ҷумлаи он сабабҳо: 1. Аз ҳад зиёд ба манфиатҳои дунявӣ дил бастан. 2. Дӯст доштани нафси худ ва худпарастӣ ва поймол кардани ҳуқуқӣ дигарон. 3. Паст шуморидани дигарон. 4. Ба ҳама ҳасад кардан. 5. Бад дидани дигарон. Ва хурсанд шудан ба мусибати дигарон осори салбии бад дорад. Ибни Қайюм раҳмаҳуллоҳ гуфт: “Албатта бародаратро ба ягон гуноҳ тӯҳмат кардан, аз бузургтарин гуноҳ аст, ҳатто аз гуноҳе, ки худи он анҷом додааст ва ё мусибате, ки ба он гирифтор шудааст. Ва барои худпараст нашудан бояд аз ҳама гуноҳ ҳазар бояд кард”. Хурсанд шудан ба мусибати дигарон гоҳе акси ҳол гашта худи ӯ ба ҳамон мусибате, ки хурсанд гашта буд, гирифтор гардад.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

«الأول الآخر الظاهر الباطن »
«Ал-Аввал, Ал-Охир, Аз-Зоҳир, Ал-Ботин»
Аллоҳ таъоло фармуд: “Ӯ Аввал (нахустини ҳама) ва Охирини ҳама ва Ошкору Ниҳон аст ва Ӯ ба ҳар чиз Доно аст”. Сураи Ҳадид:3. Аввале, ки пеш аз Ӯ чизе нест ва ҳамаи чиз ба ҷуз Ӯ вуҷуд надоштанд. Ва Охир ва боқие, ки барои вуҷуди Ӯ охир нест ва баъд аз Ӯ чизе нест. Номи Аввал ва Охир дар Қуръони Карим як бор зикр шудааст. Ва Зоҳир, яъне бар ҳама чиз олист ва бар болои ҳамаи чиз аст, пас чизе аз Ӯ олитар нест. Ва Ботин, яъне наздиктар ба ҳама чиз аст, ки зери Ӯ чизе нест. Номи Зоҳир ва Ботин дар Қуръони Карим як бор зикр шудааст. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Бор Илоҳо! Ту Аввал ҳастӣ, ҳеҷ чизе пас аз Ту нест. Ва Ту Охир ҳастӣ ва баъд аз Ту чизе нест. Ва Ту Ошкор ҳастӣ ва бартар аз Ту чизе нест. Ва Ту Ниҳон ҳастӣ ва пинҳонтар аз Ту чизе нест”. Ин ҳадис далолат бар он мекунад, ки Ӯ таъоло дар камоли мутлақ ягона аст. Бинобарин бо ин тартиб Аввал ва Охир бар замон иҳотаи мутлақ дорад. Зоҳир ва Ботин бар макон иҳотаи мутлақ дорад. Пас Аввал бар ин далолат мекунад, ки тамоми чизҳо ба ғайри Ӯ таъоло аз нестӣ падид омадаанд. Аз рӯ банда бояд фазли Парвардигорро дар ҳар неъмати динӣ ва дунявӣ мавриди мулоҳиза қарор диҳад, чун Аллоҳ таъоло онро пайдо кардааст. Ва Охир бар он далолат мекунад, ки Ӯ таъоло сарваре аст, ки ҳама махлуқот барои рафъи ниёзҳои худ ба Ӯ рӯй меоранд ва ба Ӯ умедворанд ва аз Ӯ метарсанд ва ҳама хостаҳои худро аз Ӯ мепурсанд. Ва Зоҳир далолат бар Азамати Ӯ таъоло мекунад. Ва Ботин далолат аз розҳо, ниҳонҳо, сирри дарунӣ мекунад, ки Ӯ таъоло аз ҳама пӯшидаҳо огоҳ аст. Зоҳир ва Ботин бо ҳам зид нестанд, зеро ҳеҷ чизе ба монанди Аллоҳ таъоло нест.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

خلق الستر
ХИСЛАТИ АЙБПӮШӢ
Паёмбар ﷺ фармуданд: “Аллоҳ таъоло бисёр боҳаё ва пардапӯш аст ва ҳаёву пардапӯширо дӯст медорад”. Абудовуд. Айбпӯшӣ хислати нек аст, ки аз худ муҳаббатро мерос мегузорад. Меваи айбпӯшӣ гумони нек аст. Айбпӯшӣ оташи фасодро хомӯш мекунад. Бо айбпӯшӣ як уммат ҳифз карда шуда бунёди онҳо давомнок мешавад. Бо айбпӯшӣ ахлоқи неки инсон қоим ёфта боқӣ мемонад. Ба шахси мусалмон воҷиб аст, ки айби ҳама мардумро бипӯшад ва гуноҳу бадиҳои онҳоро фош нагардонад. Инчунин ба инсон воҷиб аст, ки айби худро бипӯшонад, агарчанде он гуноҳ ё хатое бошад. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Ҳама афроди уммати ман бахшида мешаванд, магар касоне ки гуноҳашонро ошкор мекунанд. Ва яке аз тасдиқи ошкор кардани гуноҳ ин аст, ки шахсе дар шаб муртакиби гуноҳ шавад ва дар ҳоле, ки Аллоҳ гуноҳашро пӯшида аст. Ва дар вақти субҳ онро барои мардум ошкор бигӯяд: Эй фалонӣ, ман шаби гузашта чунин ва чунон кардам. Ин дар ҳоле аст, ки Аллоҳ гуноҳашро пӯшонда буд, вақте ки субҳ шуд, парда ва сатри Илоҳиро аз рӯйи худ бармедорад”. Бухорӣ. Айбпӯшӣ дар охират натиҷа ва оқибати нек дорад. Мо бояд аз кофтани айби мардум сахт ҳазар бикунем, зеро оқибати бади онро мо дар ин дунё пеш аз охират мечашем. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Онҳое, ки айбу бадиҳои касеро ошкор мекунанд, Аллоҳ айбу бадиҳои онҳоро ошкор мекунад, агарчи он дар хонаашон аз мардум пинҳон бошад, ҷазои онҳо дар ин дунё пеш аз охират ба онҳо бирасад”. Абудовуд. Айби онҳое, ки инсонҳои хуб ҳастанд ва аз аҳли шарр нестанд, пӯшидани он амри мустаҳаб аст. Ва айбу гуноҳи онҳое, ки зарарашон ба ҳама мерасад ва насиҳате онҳоро ислоҳ намекунад, пас пӯшидани айбашон лозим нест. Айбпӯшӣ ин нашри муҳаббат ва улфат дар байни мардум аст. Ошкор кардани сирри мардум ва хоссатан шахсони маъруфу машҳур ҷоиз нест. Пас он қавме, ки айби худро дониста ислоҳ намешаванд, Аллоҳ аз онҳо розӣ намегардад.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

«الغني»
«Ал-Ғанӣ»
Баъзе инсонҳо бо қасрҳои баландошёнаи худ ва ё бо мошинҳои боҳашамати худ ва ё бо пулҳое, ки дар банкҳо доранд, худро бой ҳисобида фахр мекунанд. Аммо ҳақиқат инҷост, ки танҳо Аллоҳ таъоло Ғанӣ аст, яъне бой аст. Аллоҳ бо зоти Худ аз ҳар чизи дигар бой аст. Ҳама чиз муҳтоҷи Аллоҳ ҳастанд. Ва Ғанӣ будан мутлақ аст, ки Аллоҳ таъоло ҳеҷ касро ба Худ шарик намекунад. Пас дар ҳақиқат Аллоҳ таъоло бо қудрати подшоҳиаш аз дигарон бениёз аст. Ва ҳама халқ дар ато ва эҳсонаш дар назди Ӯ фақир ҳастанд. Аллоҳ дар Қуръон фармуд: “Эй мардумон, шумо ба Аллоҳ муҳтоҷ ҳастед ва ҳамоно Аллоҳ бениёз ва сутудакор аст”. Фотир:15. Пас чихел Ӯ Ғанӣ набошад, ки ҳама чиз дар ин олам мулки Ӯст ва дар зери тадбири Ӯ мебошанд. Аллоҳ фармуд: “Ӯрост ончи дар осмонҳост ва ончи дар замин ва ончи дар миёни инҳо ва ончи зери хоки намнок аст”. Тоҳо:6. Одилӣ ва Ғанӣ будани Парвардигор ин аст, ки Ӯ таъоло соҳиб, фарзанд ва шарик надорад. Аллоҳ фармуд: “Кофирон гуфтанд: Аллоҳ фарзанд гирифтааст, Ӯ пок ва бениёз аст”. Юнус:68. Ва фармуд: “Ва Парвардигори ту бениёз ва соҳиби Раҳмат аст”. Анъом:133. Ва аз Ғанӣ будани Аллоҳ ин аст, ки ба Ӯ таъоло куфри кофирон ва гуноҳи гунаҳкорон зараре намерасонад. Аллоҳ фармуд: “Ва ҳарки шукргузорӣ кунад, ҷуз ин нест, ки барои нафъи хеш шукргузорӣ мекунад. Ва ҳарки носипосӣ кунад, пас Парвардигори ман Бениёзу Карим аст”. Намл:40. Аз назди Ӯ таъоло ба инфоқ кардан чизе кам намегардад. Аллоҳ дар ҳадиси Қудсӣ чунин фармуд: “Эй бандагонам, агар аввалини шумо ва инси шумо ва ҷинни шумо, дар як макон ҷамъ шаванд ва ҳар яке аз онҳо ончи мехоҳанд аз ман бипурсанд ва ман онро ато намоям, пас аз мулки ман чизе кам намегардад, магар ба мисли он аст, ки сӯзанеро ба баҳр дохил карда шавад”. Муслим.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

«الشهيد»
«Аш-Шаҳид»
Аш-Шаҳид ҷалла ҷалолуҳу, яъне он зотест, ки аз Ӯ чизе ғоиб намешавад ва аз Ӯ вазни заррае дар замин пӯшида намемонад ва на дар осмон, балки Ӯ бар ҳама чиз хабар дорад, онро мушоҳида мекунад ва ба тафсилҳои он Доност. Номи Аш-Шаҳид дар Қуръони карим ҳаждаҳ маротиба омадааст. Аллоҳ таъоло фармуд: “Ва гувоҳии Аллоҳ кофӣ аст”. (Сураи Нисо, ояти: 166). Ва фармуд: “ Ва Аллоҳ бар ҳама чиз Огоҳ ва Нозир аст”. (Сураи Муҷодала:6). Бинобарин банда бояд бидонад, ки илми Парвардигор ҳаракатҳои зоҳирӣ ва ботинии ӯро дар бар дорад, ки ҳамеша аз корҳояш бохабар аст. Банда бояд даруни худро аз ҳар фикр ва хаёле, ки Парвардигорро ба ғазаб меорад, муҳофизат намояд ва ҳам зоҳири худро аз ҳаргуна гуфтор ва кирдори баде, ки сабаби норозигии Парвардигор мешавад, муҳофизат намояд. Ва Парвардигорро чунон ибодат намояд, ки гуё Ӯро мебинад ва агар Ӯро намебинад, Аллоҳ ӯро мебинад ва ин камоли эҳсон аст. Пас вақте ки Аллоҳ аз корҳои ошкор ва пӯшида хабар дорад ва аз ниятҳову розҳо низ огоҳ аст. Мақсад аз зоҳир ва ошкор аз корҳое аст, ки ба воситаи аъзои бадан анҷом меёбад. Аллоҳ фармуд: “Барои онҳо ман чизе нагуфтам, магар он чӣ маро фармудӣ, ки: «Аллоҳро, ки Парвардигори ман ва Парвардигори шумост, бипарастед». Ва модоме ки дар миёни онҳо будам, бар онҳо гувоҳ будам, пас ҳангоме ки Ту маро бардоштӣ, Ту Худ бар онҳо нигаҳбон будӣ ва Ту бар ҳама чиз хабардор ҳастӣ!”. (Сураи Моида:117). Ва фармуд: “Он Аллоҳе ки подшоҳии осмонҳо ва замин аз они Ӯст ва Ӯ бар ҳама чиз Гувоҳ аст”. (Сураи Буруҷ:9). Пас барои ҳар мусалмон лозим аст, ки агар хоҳони амал бошад, ин номи Аллоҳ Ашшаҳидро ба ёд орад, зеро Аллоҳи пок аз ҳама амали ӯ бохабар ва огоҳ аст. Аллоҳ фармуд: “Бигӯ: «Эй аҳли Китоб, чаро ба оятҳои Аллоҳ кофир мешавед?!, ҳол он ки ба он чӣ мекунед, Аллоҳ гувоҳ аст». (Сураи Оли Имрон:98).

اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

«الحفيظ»
«Ал-Ҳафиз»
Ал-Ҳафиз ҷалла ҷалолуҳу. Ӯ зотест, ки осмонҳо ва замин ва он чизе ва касе, ки дар он аст, ҳифз мекунад ва бар халқ амалҳояшонро ҳифз мекунад ва бандагони мӯъминашро аз ҳалокатҳо, шайтонҳо ва аз воқеъ шудани бар гуноҳҳо ҳифз мекунад. Номи Ал-Ҳафиз дар Қуръони карим се маротиба омадааст. Аллоҳ фармуд: “Пас Аллоҳ беҳтарин Нигаҳбон аст”. (Юсуф: 64). Ва фармуд: “Бегумон Парвардигорам бар ҳамаи чиз нигаҳбон аст”. (Ҳуд:57). Ва фармуд: “Ҳамоно Парвардигори ман Муроқиб ва Мувозиби ҳар чизе аст”. (Сураи Ҳуд:57). Илм ва огоҳии Парвардигор ҳама ҳолатҳои зоҳирӣ ва ботинии бандагонро иҳота намуда ва аъмолашонро дар Лавҳул маҳфуз сабт кардааст. Ҳамчу аъмоли бандагон дар китобҳое, ки дар дасти фариштагон мебошанд, навишта мешавад. Аллоҳ аз тамоми ончи ки дӯст надоранд, ҳифз мекунад. Парвардигор ба ду сурат бандагонашро мавриди муҳофизат қарор медиҳад, яке муҳофизати ом ва дигаре муҳофизати хос. Муҳофизати оми Парвардигор ин аст, ки Ӯ тамоми махлуқотро ҳифозат мекунад. Аллоҳ фармуд: “Гуфт: Парвардигори мо Он аст, ки ба ҳар чизе сурати хоси ӯро дод, сипас ба ӯ роҳ намуд”. (Сураи Тоҳо:50). Яъне ҳар махлуқеро ба сӯйи ниёзҳо ва заруратҳояш, ки барои ӯ муқаррар намуда, ҳидоят кардааст. Ба монанди ҳидоят барои хӯрдан, нӯшидан, издивоҷ ва кору талошҳо ва ҳам дур кардани ҳама намуд ногувориҳо ва зиёнҳо аз онон. Дар ин навъи ҳидоят фосиқу некукор ва ҳатто ҳайвонот шариканд. Дуввум ҳифозати хос, ки Аллоҳ таъоло дӯстонашро аз ончи ки ба имони онҳо осеб мерасонад ва аз шубуҳот ва ва фитнаҳое, ки яқини онҳоро дигаргун мекунад, ҳифз намуда солим берун мекунад. Ва аз шарри душманон ҳифз намуда пирӯз мегардонад. Аллоҳ фармуд: “Албатта Парвардигор аз муъминон дифоъ мекунад”. (Ҳаҷ:38). Дар ҳадис омадааст: “Дини Аллоҳро ҳифз бикун, Аллоҳ туро ҳифз хоҳад кард”.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ