АҲАМИЯТИ ОМЎХТАНИ ҲАЁТИ РАСУЛУЛЛОҲ
ҲАЧ ВА УМРАИ РАСУЛУЛЛОХ صلى الله وستم
ҲАЧ ВА УМРАИ РАСУЛУЛЛОХ صلى الله وستم
ОДОБИ МАҶЛИС
ОДОБИ МАҶЛИС
Инсон дар табиаташ бо мардум нишастанро дӯст медорад ва ҳам дӯст медорад, ки бо нишасту муносибатҳояшон ҳама ҳозир шаванд. Салом додан дар вақти даромадан ва баромадан ба маҷлис аз одоби маҷлис аст. Ва зарур аст, ки то ба поён расидани нишаст, ҳамроҳи мардум бинишинад. Дар маҷлис бо мардум шӯхӣ накунад ва онҳоро озор надиҳад. Дар маҷлис бо ҳам наздик бинишинанд, то макони нишаст барои ҳама кифоя бошад. Ҳеҷ яке аз аҳли нишаст аз ҷояш намехезад, то шахси дигар ба ҷойи ӯ бинишинад ва ё ҷоиз нест, ӯро аз ҷоят бихез гӯяд. (Бухорӣ ва Муслим). Ба аҳли маҷлис воҷиб аст, ки сирру асрори он нишастро ҳифз бикунанд: “Маҷлисҳо боамонат аст”. Ва бояд ҳама маҷлисҳо аз зикри Аллоҳ холӣ набошад:“Ҳеҷ қавме нест, ки дар ҷойе гирди ҳам бинишинанд ва ёди Аллоҳ дар миёни онҳо набошад ва ба Паёмбар ﷺ дуруд нафиристанд, магар ин, ки ҳамин маҷлис сабаби ҳасрату пушаймонии онҳо дар рӯзи қиёмат хоҳад буд”. Тирмизӣ. Пас барои мо лозим аст, ки дуои кафорати маҷлисро фаромӯш накунем ва он чунин аст; “Субҳонака аллоҳумма ва биҳамдика, ашҳаду ал ло илоҳа илло анта, астағфирука ва атубу илайк”. Ривояти имом Тирмизӣ.
ГАРМИИ ТОБИСТОН
ГАРМИИ ТОБИСТОН
Рӯзҳои офтобӣ, ҳавои гарм, арақи бисёр, мардум дар фасли тобистон ҳамин гуна шикоятҳо мекунанд. Лекин шахси имондор аз ин гармии тобистон ибрат мегиранд ва мегӯянд, ки гармии офтоб далел ба қудрати Аллоҳ ва ягонагии ӯ мекунад. Аллоҳ фармуд: “Ва офтоб ба роҳе меравад, ки қароргоҳи вай аст, ин ба тақдири Аллоҳи Ғолибу Доност”. Ёсин 38.
Ва шахси муъмин дар гармии офтоб оташи дӯзахро ба ёд меорад. Ва ҳар гармӣ ва оташ моро дар ин дунё бояд ба ёди оташи охират барад, то инсон барои наҷот ёфтан аз он ба амали солеҳ кардан саъйу кушиш бикунад. Аллоҳ аз оташи дунё хабар дода чунин фармуд: “Мо он дарахтро панде ва барои мусофирон манфиате сохтем”. Воқеъа 73.
Шахси муъминро гармии ҳаво аз адои воҷиботи шаръӣ манъ намекунад. Тарки воҷибот барои гарм будани ҳаво аз сифоти мунофиқон аст. Инсон дар гармии ҳаво неъматҳои Аллоҳро ба ёд орад: “Ва агар Аллоҳро мепарастед, бар неъмати Ӯ шукр кунед”. Наҳл 124. Шахси муъмин гармии дигаронро низ ҳис мекунад. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Ҳар шахсе, ки ғаму андӯҳи як мусалмонро бароварда мегардонад, Аллоҳ таъоло ғаму андӯҳи ӯро дар рӯзи қиёмат бароварда мегардонад”. Бухорӣ ва Муслим.
ХОНАИ НООРОМ
ХОНАИ НООРОМ
Аллоҳ васфи хонаро дар Қуръон хеле зебо васф кардааст: “Ва Аллоҳ аз хонаҳоятон барои шумо ҷойи сукунат сохт”. Наҳл 80. Ва сабаби мушкилоти хонаҳо, ин бо ҳам давомнок зиддият кардан, овозро баланд баровардан ва фарёдҳои ногаҳоние, ки аз онҳо шунида мешавад. Лекин ба ҳар зану шавҳар зарур аст, ки ба якдигар бигӯянд: Биё бо ҳам бо оромӣ ва бо овози паст маслиҳат мекунем, зеро эҳтироми якдигар аз ҳаё аст. Ҳамаи ин баъди тавфиқи Аллоҳ таъоло, дар дасти худи мо аст, ки мо бояд як хонае бисозем, то он хона, хонаи орому сакина ва макони роҳат ва итминони қалб ва нузули раҳмат бошад. Ва агар мо ҳамеша ба ҳолати худ розӣ бошем ва онро ба фарзандони худ таълим бидиҳем, ки то онон низ назар ба нофаҳмиву нооромӣ ва шикоятҳои доимӣ, қаноатманду розӣ бошанд. Чӣ мешуд, ки мо ҳамеша бо якдигар гумони нек мекардем ва пеш аз он, ки як суханро рад бикунем, барои чи аввал фикр намекунем, ки зарари ҳақиқӣ дар куҷост. Ва ба мо чи шудааст, ки ҳамеша якдигарфаҳмӣ надорем. Дар асл байни мо бояд ба ҳамдигар раҳм кардану бахшидан бошад.
ХОНАҲО СИР ДОРАНД
ХОНАҲО СИР ДОРАНД
Аз неъматҳои Парвардигор ин хона аст, ки мо дар он зиндагӣ мекунем. Ва дар ҳар хона сирҳоест, ки кушодани он ҷоиз нест. Ва он амонатест, аз амонатҳост. Зеро Аллоҳ дар сураи Таҳрим ояти 3, баъзе модари муъминонро итоб кард, то сирри хонаро накушояд. Ва аз бузургтарин сирҳо, алоқаи байни зану шавҳар, ки ифшои он ба ҳардуи онҳо ҳаром аст: “Пас занони некӯкор фармонбардоранд ва дар набудани шавҳар ончиро нигоҳдорандаанд, ки Аллоҳ онро нигоҳ доштааст”. (Нисо 34).
Паёмбар ﷺ фармуданд: “Дар рӯзи қиёмат бадтарин ҷойгоҳ дар назди Аллоҳ аз они он марде аст, ки бо ҳамсараш ҳамбистар мешавад ва онгоҳ сирри ҳамсарашро фош мекунад”. Муслим.
Фош кардани сирри хона ҷоиз нест, агарчи бо хурсандиву илҳом ба шумо гуфта бошанд. Зеро фош кардани сирри хона, навъе аз хиёнатҳост, магар мушкилие, ки онро касе ҳал карда наметавонад, ба ҷуз шахси бо ҳикмат. Ва мо аз сурат гирифтани баъзе хонаҳо ва нашри он барҳазар бошем, зеро ин амали мо зарари бузург дорад. Ва бар мо воҷиб аст, ки мушкилоти хонаро дар дохили девори ҳамон хона ҳал бикунем, зеро агар он фош гардад, он зиёд ва бузург шавад. Ва агар зану шавҳар бо ҳам баҳсу ҷанҷол карданд, метавонанд аз ҳарду тараф ду нафарро, ки аз аҳли ҳикмат ҳастанд, ба ҷанҷоли худ ҳамроҳ кунанд.
ВАҚТЕ, КИ АЛЛОҲ ХОСТИ ТУРО ТАБДИЛ ДИҲАД
ВАҚТЕ, КИ АЛЛОҲ ХОСТИ ТУРО ТАБДИЛ ДИҲАД
Оё ту ба ёд овардӣ он ҷавонеро, ки Хизр алайҳис салом кушт ва падару модари ӯ аз муъминон буданд. Ту миқдори он хурсандии падару модаре, ки барояшон як кӯдак таваллуд мешавад, фикр бикун. Ва ту миқдори он ғаму андуҳи падару модаре, ки барояшон хабари кушта шудани фарзандашон меояд, фикр бикун. Ва ин ҳама бар ин ки он ҷавон бо тақдири Илоҳӣ кофир бошад ва падару модарашро ба гуноҳ ва куфр даъват кунад. Пас чанд чизҳое ҳаст, ки бо омадани он хурсанд гаштем, вале надонистем, ки он бо худ бадиҳои бузурге дорад. Ва чанд чизҳое ҳаст, ки бо гум кардани он мо хеле ғамгин гаштем, вале надонистем, ки чи қадар бадиҳои бузург аз мо дур гаштааст. Агар ғайбро медонистем, ба сӯйи хурсандиҳое, ки гум карда будем, парвоз мекардем.
Аллоҳ таъоло фармуд: “Ва шояд, ки шумо чизеро нохуш доред ва ҳол он, ки вай барои шумо беҳтар бошад ва шояд, ки шумо чизеро дӯст доред ва ҳол он, ки он барои шумо бад бошад. Ва Аллоҳ медонад ва шумо намедонед”. Бақара 216.
ВАСИЯТ БА ХУДОТАРСЙ
ВАСИЯТ БА ХУДОТАРСӢ
Аллоҳ фармуд: “Ҳамоно ононро пеш аз шумо, ки китоб дода шуданд ва шуморо низ ҳукм фармудем, ки аз Аллоҳ битарсед ва агар кофир шавед, пас ба дурусти, ки он чи дар осмонҳо аст ва ончи дар замин аст, аз они Аллоҳ аст ва Аллоҳ тавонгари сутудашуда аст”. Нисо 131.
Аллоҳ амр ба васияти тақводорӣ кард, зеро ба чизе васият кардан чизи фоиданоке аст, ки дар он тамоми хайру некиҳо ҷамъ гаштааст.
Марде ба Шайхул Ислом (раҳимаҳуллоҳ) номае навишт ва талаби васият кард, ки дар он ислоҳи дин ва дунё бошад. Пас шайх дар ҷавоб чунин навишт: “Аммо барои шахсе, ки ақл дорад ва пайрави Аллоҳ ва Расул аст, аз васияти Аллоҳ ва Расул дида, фоидаовартар васияте надидам, зеро Аллоҳ фармудааст: “Ҳамоно ононро пеш аз шумо, ки китоб дода шудаанд ва шуморо низ ҳукм фармудем, ки аз Аллоҳ битарсед”.
Паёмбар ﷺ вақте ки Маъоз (разияллоҳу анҳу)ро ба Яман фиристоданд, чунин васият карданд: “Ҳарҷо ки бошӣ, тақвои Илоҳиро дошта бош ва пас аз ҳар бадӣ, некӣ кун, то он бадиро аз байн бубарад ва бо мардум бо ахлоқи некӯ рафтор бикун”. Тирмизӣ ва Аҳмад.
ПАРДАИ ҚАЛБ
ПАРДАИ ҚАЛБ
Қалбе, ки бо парда пӯшида шудааст, ҳақро намебинад ва бо он амал намекунад. Пас ҳар тоате мекунад, ба ҷасад таъсире намекунад. Ва сабаби парда гирифтани қалб он аст, ки ҳар фитнаву шубуҳот ва шаҳавоте, ки ба қалб меафтад, онҷо месабзад.
Қалб ду навъ аст: 1.Қалби сафед, ба монанди санги сафед, ки ҳеҷ зараре аз фитнаҳои замин ба он нарасад. 2. Қалби сиёҳ ва ғуборолуд, ки ба монанди зарфе аст, ки он парешон аст, хайру некиро намешиносад ва кори мункарро рад ва инкор намекунад, магар ин, ки оғӯшта ба ҳавову ҳавас аст”. Муслим ва Аҳмад.
Паёмбар ﷺ фармуданд: “Агар банда гуноҳе кард, ба қалбаш як нуқтаи сиёҳ гузошта мешавад ва агар аз он гуноҳ тавба кард, он сиёҳӣ пок гардад. Ва агар боз ба гуноҳ бозгашт, он сиёҳӣ бузург гардад ва он ҳамон занге аст, ки Аллоҳ таъоло дар Қуръон онро чунин зикр кард: “Ҳаргиз чунин нест, балки ончи мекарданд бар қалбҳояшон занг бастааст”.
Мутаффифин 14.
ҚАЛБАШОН МЕТАРСАД
ҚАЛБАШОН МЕТАРСАД
Барои ба даст овардани самараҳо, зикр бояд бо забон ва бо қалб бошад ва танҳо зикри забон бо ҳаракат кунондани ду лаб кифоя нест.
Ибни Қаййим раҳимаҳуллоҳ гуфт: “Зикри қалб маърифатро зиёда гардонда муҳаббатро дар қалб мекорад ва инсонро боҳаё гардонда аз Аллоҳ метарсад. Ва зикри қалб даъват ба тарси Аллоҳ мекунад, ки ӯ дар муроқаба аст. Дар тоатҳо кӯтоҳӣ намекунад ва аз гуноҳу маъсиятҳо рӯ мегардонад”.
Қозӣ Иёз раҳимаҳуллоҳ гуфт: “Зикри Аллоҳ ду навъ аст: Зикри қалбӣ ва зикри забонӣ. Аммо зикри забонӣ он зикре аст, ки аз заъифтарин зикрҳост”.
Шайхул Ислом раҳимаҳуллоҳ гуфт: Мардум дар зикр кардан чаҳор гурӯҳ ҳастанд: 1. Зикр бо қалб ва зикр бо забон, ки онҳо ба он амршудаанд. 2. Зикр бо қалб. 3. Зикр бо забон, ки ҳамеша забонаш бо он тар аст. Аллоҳ фармуд: “Ман ҳамроҳи бандаам ҳастам, ончи маро ба ёд меорад ва ду лабаш дар ёди ман дар ҳаракат аст”. 4. Тарки зикр бо қалб ва тарки зикр бо забон, ки ин гурӯҳ инсонҳо аз ҷумлаи хасоратётагонанд.











