رەوشت و ئەخلاقی موسڵمان

رەوشت و ئەخلاقی موسڵمان

و لا تعتدوا.
دەستدرێژی مەكەن سه‌ریه‌كتر.

و لا تعثوا في الأرض مفسدين.
لەسەر زەویدا ئاشووب و فەساد مەنێنەوەو ئاشووب مەگێڕن.

و لا تلبسوا الحق بالباطل
وە حەق و باتڵ تێكەڵ مەكەن و سەر لە خەڵك مەشێوێنن و حەق مەشارنەوە

و لا تقف ما ليس لك به علم
وە لە شتێكیشدا كە زانیاریت نەبوو قسەی تیادا مەكە بەتایبەتی لە دیندا.

و لا تمش في الأرض مرحا
وە بە لووتبەرزی و فەخرو شانازی كردنەوە بەسەر زەویدا مەڕۆ و لووتبەرز مەبە

و لا تصعر خدك للناس
وە لە كاتى قسەكردندا ڕووت لە خەڵكى وەرمەگێڕە لەخۆبەگەورە زانین و بەكەم زانینى ئەواندا

و اخفض جناحك للمؤمنين.
وە تۆ باڵت شۆڕ بكەوە بۆ باوەڕداران واتە: خۆبەكەمزان و نەرمونیان بە لەگەڵیان .

و اغضض من صوتك
وە دەنگیشت با نزم بێت و خەڵكى بێزار مەكە بە دەنگبەرزی

و اقصد في مشيك.
وە لە ڕۆیشتنیشدا بە لووتبەرزییەوە مەڕۆ بەڵكو بە هێمنی و ئارامی بڕۆ

و اعرض عن الجاهلين.
وە پشت بكە لە ئەو كەسانەی كە نەزان و نەفامن .

خذ العفو و أمر بالعرف.
لێبووردەبە لە خەڵكی، وە فەرمان بكە بە چاكە، یان بە هەر عورف و عادەت و داب و نەریتێك كە پێچەوانەی شەرع نەبێ

ادفع بالتي هي أحسن.
تۆ بە چاكە وەڵامی خراپە بدەوەو لێیان ببوورە

ادع إلى سبيل ربك بالحكمة
تۆ بانگەوازی خەڵكی بكە بۆ ڕێگای ڕاستی خوای گەورە بە حیكمەتەوە

لا تبطلوا صدقاتكم بالمن و الأذى
سەدەقەو خێرەكەتان بەتاڵ مەكەنەوە بە منەت كردەنە سەر ئەو كەسەی كە خێرەكەتان پێی كردووە وە بە ئازار دانى

و لا تأكلوا أموالكم بينكم بالباطل
وە ئێوە لە نێوان یەكتریدا ماڵەكانتان بە باتڵ و پووچەڵ مەخۆن

و لا تنابزوا بالألقاب.
وە ناو و ناتۆرەی ناشیرین لە یەكتری مەنێن

و لا يسخر قوم من قوم
ئەی باوەڕداران با كەسانێك گاڵتە بە كەسانێكی تر نەكەن

و لا يغتب بعضكم بعضا
وە غەیبەتی یەكتری مەكەن.

و لا تجسسوا.
وە جاسوسی لەسەر یەكتری مەكەن

إجتنبوا كثيرا من الظن
خۆتان دووربخەنەوە لە زۆرێك لە گومان

ادخلوا في السلم كافة
هەمووتان وەرنە ناو ئیسلامەوەو هەمووتان موسڵمان بن و كار بە هەموو شەریعەت بكەن

و إذا حييتم بتحية فحيوا بأحسن منها
وە ئەگەر سڵاوتان لێكرا ئەوە ئێوە بەجوانترو باشتر وەڵامی سەلامەكە بدەنەوە

و بالوالدين إحسانا و ذي القربى و اليتامى
وە چاكەكار بن لەگەڵ دایك و باوكتان و خزمی نزیك و بێ باوكاندا

و أطعموا البائس الفقير
وە له‌و خواردنه بده‌ن بەو كەسانەی كە زۆر فەقیرن و پێیانەوە دیارە.

و لا تتبدلوا الخبيث بالطيب
وە ماڵە پاكەكە مەگۆڕنەوە بە پیسەكە

و آتوا اليتامى أموالهم
وە ئەو بێباوكانەى كە بالغ بوون ئەوا ماڵی خۆیانیان بدەنێ و زوڵم و ستەمیان لێ مەكەن.

أنفقوا مما رزقناكم
ببەخشن لەو رزقەی كە پێمان بەخشیوون

و قولوا قولا سديدا
وتەیەكی ڕاست و دروست بڵێن كە بە گوێرەی شەریعەت بێ.

و قولوا للناس حسنا
وە لەگەڵ خەڵكیشدا با قسەو گوفتارتان جوان و چاك بێت

و لا تعاونوا على الإثم و العدوان
وە هاوكاری یەكتری مەكەن لەسەر خراپەو تاوان و دوژمنكاری و دەستدرێژی كردنە سەر یەكتری

و تعاونوا على البر و التقوى
وە ئێوە هاوكاری یەكتری بكەن لەسەر چاكەو تەقوای خوای گەورە

و احفظوا أيمانكم
وە ئێوە سوێندەكانتان بپارێزن

و أوفوا بعهد الله إذا عاهدتم
وە كاتێك كە بەڵێنێكتان بە خوای گەورە دا بەڵێنەكەتان بەرنە سەر.

و أوفوا الكيل إذا كلتم
وە ئەگەر هەر شتێكتان پێوا بە تەواوی بیپێون و لێی كەم مەكەنەوە

و زنوا بالقسطاس المستقيم
وە شتێكیشتان كێشا بە تەرازوویەكی دادپەروەر بیكێشن

كونوا قوامين بالقسط
هەر كارێك كەوتە ژێر دەستان دادپەروەر بن لە نێوان خەڵكیدا

اعدلوا
دادپەروەر بن لە نێوان دۆست و دوژمندا

يربي

Morali i Muslimanit

Morali i Muslimanit-أخلاق المسلم

Morali i Muslimanit
أخلاق المسلم
Mos i kaloni kufijtë
و لا تعتدوا
Dhe mos bëni prishje në tokë
و لا تعثوا في الأرض مفسدين
Dhe mos përzieni të vërtetën me të pavërtetën
و لا تلبسوا الحق بالباطل
Dhe mos flisni atë për të cilën nuk keni dijeni
و لا تقف ما ليس لك به علم
Dhe mos ec mbi tokë me mendjemadhësi
و لا تمش في الأرض مرحا
Dhe mos shtrembëro fytyrën tënde prej njerzëve
و لا تصعر خدك للناس

Dhe ulni krahët për besimtarët
و اخفض جناحك للمؤمنين
Dhe ule zërin tënd
و اغضض من صوتك
Dhe jini të matur në ecjen tuaj
و اقصد في مشيك
Dhe largohu prej të padijshmëve
و اعرض عن الجاهلين
Trego falje, urdhëro për të mirë
خذ العفو و أمر بالعرف
Largoje (të keqen) me atë që është më e mirë
ادفع بالتي هي أحسن
Fto në rrugën e Zotit tënd me urtësi
ادع إلى سبيل ربك بالحكمة
Mos i prishni lëmoshat tuaja me të krenuar e me ofendime
لا تبطلوا صدقاتكم بالمن و الأذى
Dhe mos hani pasurinë e njëri-tjetrit në mënyrë të pa lejuar
و لا تأكلوا أموالكم بينكم بالباطل
Dhe mos etiketoni njëri-tjetrin me pseudonime
و لا تنابزوا بالألقاب
Të mos tallet një grup me një grup tjetër
و لا يسخر قوم من قوم
as mos përgojoni njëri-tjetrin
و لا يغتب بعضكم بعضا
Dhe mos spiunoni
و لا تجسسوا
Largohuni prej dyshimëve të shumta
اجتنبوا كثيرا من الظن
Hyni në mënyrë të plotë në Islam
ادخلوا في السلم كافة
Kur përshëndeteni me ndonjë përshëndetje, përshëndetuni me atë që është më e mirë se ajo
و إذا حييتم بتحية فحيوا بأحسن منها

Dhe jini të sjellshëm dhe të mirë ndaj prindërve, ndaj të afërmve dhe ndaj jetimëve
و بالوالدين إحسانا و ذي القربى و اليتامى
Dhe ushqeni të varfërit skamorët
و أطعموا البائس الفقير
Dhe mos i ndërroni të këqijat me të mirat
و لا تتبدلوا الخبيث بالطيب
Dhe jepuni jetimëve pasurinë e tyre
و آتوا اليتامى أموالهم
Shpenzoni nga ajo që Ne ju kemi dhënë
أنفقوا مما رزقناكم
Dhe thuani (gjithmonë) të vërtetën
و قولوا قولا سديدا
Dhe njerzëve u thuani fjale të mira
و قولوا للناس حسنا
Dhe mos ndihmoni njëri-tjetrin në mëkat dhe shkelje
و لا تعاونوا على الإثم و العدوان
Dhe ndihmoni njëri-tjetrin në të mira dhe devotshmëri
و تعاونوا على البر و التقوى

Dhe i ruani betimet tuaja
و احفظوا أيمانكم
Dhe përmbushni besëlidhjen e Allahut kur të keni dhënë besën
و أوفوا بعهد الله إذا عاهدتم
Dhe jepni masën e plotë kur matni
و أوفوا الكيل إذا كلتم
dhe peshoni me një peshore të drejtë
و زنوا بالقسطاس المستقيم
Jeni të fort me drejtësi
كونوا قوامين بالقسط
Jeni të drejtë
اعدلوا

solouk lmoslim

أركان الإسلام و الإيمان

اركان الإسلام خمسة: شهادة أن لا إله إلا الله، وأن محمدا رسول الله، وإقام الصلاة، وإيتاء الزكاة، وصوم رمضان، وحج البيت، لمن استطاع إليه سبيلا.
وأركان الإيمان ستة: الإيمان بالله وملائكته، وكتبه، ورسله، واليوم الآخر، والإيمان بالقدر خيره وشره.
والفرق بينهما أن أركان الإسلام أعمال ظاهرة تقوم بها الجوارح، من صلاة وزكاة وصيام وحج.
وأركان الإيمان أعمال باطنة محلها القلب، من إيمان بالله وملائكته… الخ.
وقد يكون الشخص مسلما وليس مؤمنا كما قال تعالى: [قَالَتِ الْأَعْرَابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَلَكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْأِيمَانُ فِي قُلُوبِكُمْ] (الحجرات: 14).