هیچ آدمی ظرفی بدتر از شکم خود پر نکرده است. فرزند آدم را چند لقمه بس است که ستون بدنش را برپا دارد. و اگر ناچار باشد [بیشتر بخورد]، پس یک‌سوم برای خوراکش، یک‌سوم برای نوشیدنی‌اش، و یک‌سوم برای نفسش باشد

خودداری از افراط در خوردن و آشامیدن، و این اصلی جامع برای همهٔ اصول طب است؛ زیرا پرخوری موجب بیماری‌ها و ناخوشی‌های فراوان می‌گردد.
هدف از خوردن، حفظ سلامتی و نیروست، و با آن‌ها زندگی سالم باقی می‌ماند.
پرکردن شکم از غذا زیان‌های جسمی و دینی دارد. عمر رضی‌الله‌عنه گفت: «بپرهیزید از پرخوری، چرا که آن موجب تباهی بدن و سستی در نماز می‌گردد.»
خوردن از نظر حکم به چند بخش تقسیم می‌شود: واجب: آن چیزی است که به‌وسیلهٔ آن زندگی حفظ می‌شود و ترک آن به زیان می‌انجامد. جایز: چیزی است که بیش از مقدار واجب باشد و بیمِ ضررش نرود. مکروه: چیزی است که بیمِ زیان از آن می‌رود. حرام: چیزی است که زیان آن معلوم و قطعی است. مستحب: آن است که انسان به‌وسیلهٔ آن بر عبادت و اطاعت خدا یاری گیرد. و همهٔ این‌ها در حدیث به سه مرتبه خلاصه شده است: ۱. پر کردن شکم. ۲. مقداری خوراک یا چند لقمه که ستون بدن را برپا دارد. ۳. فرمایش پیامبر: «یک‌سوم برای خوراکش، یک‌سوم برای نوشیدنی‌اش، و یک‌سوم برای نفسش.» و همهٔ این‌ها در صورتی است که جنس خوراک حلال باشد.
این حدیث، قاعده‌ای از قواعد علم پزشکی است. و چون علم پزشکی بر سه اصل استوار است: حفظ نیرو، پرهیز، و دفع مواد زائد، حدیث بر دو اصل نخستین شامل شده است. چنان‌که خداوند متعال در فرمایش خود می‌گوید: «و بخورید و بیاشامید، و اسراف نکنید؛ همانا او اسراف‌کنندگان را دوست نمی‌دارد.» (اعراف: ۳۱)
کمال این شریعت در آن است که مصالح انسان را در دین و دنیایش دربر گرفته است.
از علوم شریعت، اصول طب و انواعی از آن است؛ همان‌گونه که دربارهٔ عسل و سیاه‌دانه آمده است.
شامل بودن احکام شریعت بر حکمت، و اینکه آن‌ها بر پایهٔ دفع زیان‌ها و جلب منافع بنا شده‌اند.