photo_٢٠٢٤-٠٥-٠٢_١٣-٢٠-٥٠

مختصر سيرة كليم الله موسى ابن عمران عليه السلام

موسى بن عمران بن قاهث بن عازر بن لاوى بن يعقوب بن سحق بن إبراهيم  قال تعالى ﴿وَاُذْكُرْ فِي الْكِتابِ مُوسى إِنَّهُ كانَ مُخْلَصاً وَكانَ رَسُولاً نَبِيًّا * وَنادَيْناهُ مِنْ جانِبِ الطُّورِ الْأَيْمَنِ وَقَرَّبْناهُ نَجِيًّا * وَوَهَبْنا لَهُ مِنْ رَحْمَتِنا أَخاهُ هارُونَ نَبِيًّا﴾ وقد ذكره الله تعالى في مواضع كثيرة متفرقة من القرآن * وذكر قصته في مواضع متعددة مبسوطة مطولة وغير مطولة وقد تكلمنا على ذلك كله في مواضعه من التفسير وسنورد سيرته هاهنا من ابتدائها الى آخرها من الكتاب والسنة وما ورد في الآثار المنقولة من الإسرائيليات التي ذكرها السلف وغيرهم إن شاء الله وبه الثقة وعليه التكلان * قال الله تعالى ﴿بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ * طسم * تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ * نَتْلُوا عَلَيْكَ مِنْ نَبَإِ مُوسى وَفِرْعَوْنَ بِالْحَقِّ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ * إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلا فِي الْأَرْضِ وَجَعَلَ أَهْلَها شِيَعاً يَسْتَضْعِفُ طائِفَةً مِنْهُمْ يُذَبِّحُ أَبْناءَهُمْ وَيَسْتَحْيِي نِساءَهُمْ إِنَّهُ كانَ مِنَ الْمُفْسِدِينَ * وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اُسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ * وَنُمَكِّنَ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَنُرِيَ فِرْعَوْنَ وَهامانَ وَجُنُودَهُما مِنْهُمْ ما كانُوا يَحْذَرُونَ﴾ يذكر تعالى ملخص القصة ثم يبسطها بعد هذا فذكر أنه يتلو على نبيه خبر موسى وفرعون بالحق أي بالصدق الّذي كأن سامعه مشاهد للامر معاين له ﴿إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلا فِي الْأَرْضِ وَجَعَلَ أَهْلَها شِيَعاً﴾ أي تجبر وعتا وطغى وبغى وآثر الحياة الدنيا وأعرض عن طاعة الرب الأعلى وجعل أهلها شيعا أي قسم رعيته الى أقسام وفرق وأنواع يستضعف طائفة منهم وهم شعب بنى إسرائيل الذين هم من سلالة نبي الله يعقوب بن إسحاق بن إبراهيم خليل الله وكانوا إذ ذاك خيار أهل الأرض * وقد سلط عليهم هذا الملك الظالم الغاشم الكافر الفاجر يستعبدهم ويستخدمهم في أخس الصنائع والحرف وارداها وأدناها ومع هذا ﴿يُذَبِّحُ أَبْناءَهُمْ وَيَسْتَحْيِي نِساءَهُمْ إِنَّهُ كانَ مِنَ الْمُفْسِدِينَ﴾ وكان الحامل له على هذا الصنيع القبيح أن بنى إسرائيل كانوا يتدارسون فيما بينهم ما يأثرونه عن إبراهيم  من أنه سيخرج من ذريته غلام يكون هلاك ملك مصر على يديه وذلك والله أعلم حين كان جرى على سارة امرأة الخليل من ملك مصر من إرادته إياها على السوء وعصمة الله لها * وكانت هذه البشارة مشهورة في بنى إسرائيل فتحدث بها القبط فيما بينهم ووصلت الى فرعون فذكرها له بعض أمرائه وأساورته وهم يسمرون عنده فامر عند ذلك بقتل أبناء بنى إسرائيل حذرا من وجود هذا الغلام ولن يغنى حذر من قدر.

وذكر السدي عن أبى صالح وأبى مالك عن ابن عباس وعن مرة عن ابن مسعود وعن أناس من الصحابة أن فرعون رأى في منامه كأن نارا قد أقبلت من نحو بيت المقدس فأحرقت دور مصر وجميع القبط ولم تضر بنى إسرائيل * فلما استيقظ هاله ذلك فجمع الكهنة والحزأة والسحرة وسألهم عن ذلك فقالوا هذا غلام يولد من هؤلاء يكون سبب هلاك أهل مصر على يديه فلهذا أمر بقتل الغلمان وترك النسوان ولهذا قال الله تعالى ﴿وَنُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اُسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ﴾ وهم بنو إسرائيل ﴿وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ﴾ أي الذين يؤل ملك مصر وبلادها اليهم ﴿وَنُمَكِّنَ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَنُرِيَ فِرْعَوْنَ وَهامانَ وَجُنُودَهُما مِنْهُمْ ما كانُوا يَحْذَرُونَ﴾ أي سنجعل الضعيف قويا والمقهور قادرا والذليل عزيزا وقد جرى هذا كله لبني إسرائيل كما قال تعالى ﴿وَأَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ كانُوا يُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ الْأَرْضِ وَمَغارِبَهَا الَّتِي بارَكْنا فِيها وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنى عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ بِما صَبَرُوا﴾ الآية وقال تعالى كم تركوا من جنات وعيون وكنوز ومقام كريم كذلك وأورثناها بنى إسرائيل وسيأتي تفصيل ذلك في موضعه إن شاء الله.

والمقصود أن فرعون احترز كل الاحتراز أن لا يوجد موسى حتى جعل رجالا وقوابل يدورون على الحبالى ويعلمون ميقات وضعهن فلا تلد امرأة ذكرا إلا ذبحه أولئك الذباحون من ساعته * وعند أهل الكتاب أنه إنما كان يأمر بقتل الغلمان لتضعف شوكة بنى إسرائيل فلا يقاومونهم إذا غالبوهم أو قاتلوهم. وهذا فيه نظر بل هو باطل وإنما هذا في الأمر بقتل الولدان بعد بعثة موسى كما قال تعالى ﴿فَلَمّا جاءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنا قالُوا اُقْتُلُوا أَبْناءَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ وَاِسْتَحْيُوا نِساءَهُمْ﴾ ولهذا قالت بنو إسرائيل لموسى ﴿أُوذِينا مِنْ قَبْلِ أَنْ تَأْتِيَنا وَمِنْ بَعْدِ ما جِئْتَنا﴾ فالصحيح أن فرعون إنما أمر بقتل الغلمان أولا حذرا من وجود موسى. هذا والقدر يقول يا أيها ذا الملك الجبار المغرور بكثرة جنوده وسلطة بأسه واتساع سلطانه قد حكم العظيم الّذي لا يغالب ولا يمانع ولا يخالف أقداره ان هذا المولود الّذي تحترز منه وقد قتلت بسببه من النفوس ما لا يعد ولا يحصى لا يكون مرباه إلا في دارك وعلى فراشك ولا يغذى إلا بطعامك وشرابك في منزلك وأنت الّذي تتبناه وتربيه وتتعداه ولا تطلع على سر معناه ثم يكون هلاكك في دنياك وأخراك على يديه لمخالفتك ما جاءك به من الحق المبين وتكذيبك ما أوحى اليه لتعلم أنت وسائر الخلق أن رب السموات والأرض هو الفعال لما يريد وأنه هو القوى الشديد ذو البأس العظيم والحول والقوة والمشيئة التي لا مرد لها.

 

سؤالات في الخمر

رِسَالَةٌ مُخْتَصَرَةٌ بِعُنْوَانِ: «سُؤَالاَتٌ فِي الْخَمْرِ»

رِسَالَةٌ مُخْتَصَرَةٌ بِعُنْوَانِ:

«سُؤَالاَتٌ فِي الْخَمْرِ»

 

إِعْدَادُ الْفَقِيرِ إِلَى عَفْوِ رَبِّهِ:

هَيْثَم بْنِ مُحَمَّدٍ سَرْحَان

الـمُدرِّس بمعهد الحرم بالمسجد النَّبويِّ -سابقًا- والـمُشرِف على معهد السُّنَّة

photo_٢٠٢٤-٠٥-٠٣_١٥-٣٣-٥١

АБУБАКРИ СИДДИҚ (разияллоҳу анҳу)

أبوبكر الصديق (رضي الله عنه)
АБУБАКРИ СИДДИҚ (разияллоҳу анҳу)
Агар дар кофтукови беҳтарин дӯст ва боикромтарин рафиқ бошӣ, пас ба мисли Абубакри Сиддиқ разияллоҳу анҳу пайдо карда наметавонӣ. Он шахс Абдуллоҳ ибни Абуқаҳофа, Усмон ибни Омир ибни Амри Қурайшӣ Таймӣ ҳастанд. Абубакри Сиддиқ разияллоҳу анҳу аз тоҷирон наҷотёфта буданд. Ва донотарин инсон дар донистани насаби арабҳо буданд. Мардум он касро дӯст медошт. Хулқи нек ва зиндагии хуб доштанд. Оиша разияллоҳу анҳо гуфт: “Абубакри Сиддиқ дар замони ҷоҳилият нӯшидани арақро барои худ ҳаром гардонида буданд”. Аз аввалин шахсоне буданд, ки Ислом оварданд. Ва аз беҳтарин даъватгар ба сӯйи Ислом буданд. Бо даъваташон ҷамъе аз кибори саҳобагон Ислом оварданд. Аз ҷумлаи онҳо, Усмон ибни Аффон, Зубайр ибни Авом, Саъд ибни Абуваққос, Талҳа ибни Убайдуллоҳ, Абу Убайда ибни Ҷарроҳ разияллоҳу анҳум аҷмаъин. Баъзе аз мушрикони Макка ба Паёмбарии Муҳаммад ﷺ шак карданд. Вақте ки Паёмбар ﷺ ба онҳо аз ҳодисаи шаби Исро хабар доданд, Абубакри Сиддиқ гуфтанд: “Албатта ман он гуфтаи Расуллуллоҳро тасдиқ мекунам, гарчанде аз он сухан ҳам дида дуртар бошад ва ҳама хабари осмониро, ки дар шаб бошад ё рӯз тасдиқ мекунам”. Абубакри Сиддиқ разияллоҳу анҳу аз беҳтарин саҳобагон буданд. Ибни Умар разияллоҳу анҳумо гуфт: “Мо Абубакри Сиддиқро дар замони Паёмбар ﷺ аз беҳтаринҳо медонистем ва ихтиёри мо аввал Абубакри Сиддиқ, сипас Умар ибни Хаттоб, сипас Усмон ибни Аффон разияллоҳу анҳум буд”. Абубакри Сиддиқ разияллоҳу анҳу соҳиби Паёмбар ﷺ дар роҳи ҳиҷрат буданд ва Паёмбар ﷺ ро бо нафсу молашон ёрӣ медоданд. Абубакри Сиддиқ разияллоҳу анҳуро Аллоҳ мадҳу ситоиш карда дар Қуръон чунин фармуд: “Он гоҳ, ки ин ду кас дар ғор буданд; он гоҳ, ки ёри худро (яъне, Абӯбакри Сиддиқро) мегуфт: «Андӯҳ махӯр, ба дурустӣ ки Аллоҳ бо мост». Тавба:40. Абубакри Сиддиқ разияллоҳу анҳу баъди вафоти Паёмбар ﷺ халифаи мусалмонон гаштанд. Дар шаби сешанбе, моҳи Ҷумодус сонӣ, соли 13 юми ҳиҷрӣ дар Мадина вафот карданд, ки 63 сол умр доштанд. Ва дар паҳлуи Паёмбар ﷺ ба ҳуҷраи Оиша разияллоҳу анҳо дафн карданд. Аллоҳ таъоло аз он кас розӣ бошад.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

photo_٢٠٢٤-٠٥-٠٣_١٥-٣٣-٢١

« Ал-Азим »

« العظيم »
« Ал-Азим »
Аллоҳ таъоло фармуд: “Ва ҳифзи он ду бар Ӯ гарон намеояд ва Ӯ Баландмартаба ва Бузург аст”. (Бақара:255). Аллоҳ таъоло Бузург аст ва дорои ҳар сифате мебошад, ки таъзим ва бузургдоштро воҷиб мегардонад. Аллоҳ таъоло сутуда ва болотар аз ситоиши бандагон аст. Таъзиме, ки барои Аллоҳи ягона собит шудааст, ду навъ аст:
1.Ӯ таъоло ба ҳар сифати камол мавсуф аст. Дорои илм ва доноии фарогир аст. Аз Бузургии Парвардигор ин аст, ки осмонҳо ва замин дар кафи Ӯ хурдтар аз донаи нахуд ҳастанд. Аллоҳ фармудааст: “Аллоҳ осмонҳо ва заминро нигаҳ медорад ва намегузорад хориҷ ва нобуд шаванд. Ҳаргоҳ хориҷ ва нобуд гарданд, ба ҷуз Аллоҳ ҳеҷ кас наметавонад онҳоро нигаҳ ва маҳфуз бидорад”. (Фотир:41). Пас Азамат ва Кибирё аз они Ӯ таъолост. Ин ду сифат аст, ки ҳеҷ кас қадр ва андозаи онҳоро намедонад.
2.Танҳо Аллоҳ сазовори он аст, ки бандагонаш ба қалбҳо ва забонҳо ва бо аъзои баданашон Ӯро таъзим намоянд. Аллоҳ таъолоро бишносанд ва аз Ӯ битарсанд, Ӯро ҳамду ситоиш кунанд ва фармонбардорӣ намоянд ва сарпечӣ нанамоянд ва Ӯро ҳамеша ёд кунанд. Ва яке аз тасдиқи Бузург доштани Аллоҳ ин аст, ки замонҳо ва маконҳое, ки Аллоҳ онро муҳтарам қарор додааст, бузург бидонанд, Аллоҳ фармудааст: “Ва ҳар кас шаоири Аллоҳро бузург дорад, бегумон бузургдошти онҳо нишонаи парҳезгории қалбҳост”. (Ҳаҷ:32). Ва инчунин фармудааст: “Ва ҳар кас амр ва наҳйҳои Аллоҳро бузург ва муҳтарам дорад, пас дар назди Парвардигор чунин кор барои Ӯ беҳтар аст”. Ҳаҷ:30.

اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

photo_٢٠٢٤-٠٥-٠٢_١٢-٥١-٤٩

УМАР ИБНИ ХАТТОБ разияллоҳу анҳу

عمر ابن خطاب رضي الله عنه
УМАР ИБНИ ХАТТОБ разияллоҳу анҳу
Агар инсон саҳифаҳои асрҳои гузаштаро боз кунад, дар таърихи башарият одилтарин инсон ва бузургтарин шахси наҷотёфтаро пайдо мекунад, ки он шахс Умари Форуқ разияллоҳу анҳу аст. Амири муъминон, Умар ибни Хаттоб ибни Нуфайл ибни Абудулузо Қурайшӣ Адавӣ, ки бо даъвати Паёмбар ﷺ Ислом оварданд. Пас ба сабаби он кас Аллоҳ таъоло Исломро иззат дод. Умар ибни Хаттоб разияллоҳу анҳу шахсе буданд, ки навсоз, илҳомбахш ва муваффақ. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Дар умматҳои пеш аз шумо мардумоне буданд, ки ба онҳо илҳом мешуд ва агар дар уммати ман як нафар чунин бошад, пас он Умар аст”. Бухорӣ. Ва аз илҳоми Умар ибни Хаттоб разияллоҳу анҳу буд, ки чанд ояти Қуръони карим дар бораи фикри он кас нозил шудааст. Умар разияллоҳу анҳу гуфт: “Бо Парвардигорам дар се ҳолат мувофиқ омадам. Ба Паёмбар ﷺ гуфтам; Эй Расулуллоҳ, агар мо мақоми Иброҳимро ҷойи намоз қарор диҳем, пас ин оят ба Паёмбар ﷺ нозил гардид: “Ва аз ҷойи қадами Иброҳим намозгоҳ бигиред”. (Бақара:125). Ва ояти ҳиҷоб, ки занони Паёмбар ﷺ ҷамъ гардида буданд ва ман рашкам омад, ки пас ба онҳо гуфтам; Агар Паёмбар ﷺ шуморо талоқ диҳад, зуд аст ки Парвардигораш барои ӯ занони дигареро бар ивази шумо медиҳад, ки беҳтар аз шумоянд”. (Таҳрим:5). Ва аз ҳайбати Умар разияллоҳу анҳу шайтонҳо мегурехтанд. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Қасам ба он зоте, ки ҷонам дар дасти Ӯст, ҳаргиз шайтон туро дар ҳоли гузаштанат аз роҳе намебинад, магар ин ки роҳи ғайри туро пеш мегирад”. Бухорӣ. Умар разияллоҳу анҳу баъди вафоти Абубакр разияллоҳу анҳу хилофатро ба даст гирифтанд. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Ҳароина Аллоҳ таъоло ҳақро бар забони Умар ва қалби ӯ қарор додааст”. Тирмизӣ. Умар разияллоҳу анҳу аввалин шахс дар ташкили байтул мол, солшумории ҳиҷрӣ, вазоратхона ва идораҳои давлатӣ буданд. Дар замони Умар разияллоҳу анҳу Қудс, Ироқ, Миср, Шом фатҳ гардид. Ва ба Умар разияллоҳу анҳу дар рӯзи чоршанбе, 26 уми моҳи Зулҳиҷҷа дар меҳроби масҷид корд заданд, ки баъди се рӯзи он шаҳид гаштанд. Ва рӯзи 1 уми Муҳаррам ба паҳлуи Паёмбарﷺ ва Абубакри Сиддиқ ба қабр гузоштанд.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

photo_٢٠٢٤-٠٥-٠٢_١٢-٥٠-٥٤

«Ас-Самиъ»

«السميع»
«Ас-Самиъ»

Аллоҳ таъоло мефармояд: “Аллоҳ Шунаво ва Биност”. Нисо:136. Аллоҳ таъоло дар бисёр оятҳо сифати Самиъ (шунидан) ва Басир (дидан)-ро дар канори ҳам зикр кардааст. Пас ҳар кадом аз сифатҳои Шунидан ва Дидан, тамоми алоқамандии зоҳири ва ботинии худро иҳота дорад. Самиъ (шунаво) касе аст, ки шунавоии Ӯ ҳама шуниданиҳоро дарбар мегирад. Бинобарин Аллоҳ таъоло тамоми садоҳои паст ва баландро, ки дар ҷаҳони боло ва поён вуҷуд дорад, мешунавад. Тавре, ки гуё ҳама як садо ҳастанд. Ва садои зиёд барои Ӯ ташвиш эҷод намекунад. Ва Ӯ ҳама забонҳоро медонад. Ва садои наздик ва дур ва паст ва баланд барои Ӯ якхел ҳастанд. Аллоҳ таъоло фармуд: “Касе аз шумо суханро пинҳон медорад ва касе, ки суханро ошкор месозад ва оне, ки худро дар шаб пинҳон менамояд ва оне, ки дар рӯз равон мегардад, барои Аллоҳ якхел мебошад”. Рад:10. Ва низ Аллоҳ фармудааст: “Аллоҳ гуфтори он занеро мепазирад, ки дар бораи шавҳараш бо ту баҳс мекард ва ба Аллоҳ шикоят мебурд. Аллоҳ ҳатман гуфтугӯйи шумо ду нафарро мешунавад, чаро ки Аллоҳ Шунаво ва Биност”. Муҷодала:1. Аллоҳ таъоло дуои дуокунандагон ва ибодати онҳоро мешунавад. Ва дуоҳояшонро қабул менамояд ва ба онҳо аҷру савоб медиҳад. Аллоҳ таъоло фармуд: “Бегумон Парвардигори ман дуоро мешунавад (иҷобат мекунад) ва гуфтаи намозгузор, ки мегӯяд: Аллоҳ хостаҳои ҳар ситоишгарро қабул мекунад”. Иброҳим:39.

اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

photo_٢٠٢٤-٠٥-٠٢_١٢-٥٠-٣٠

ФАЗИЛАТИ МАҶЛИСИ ЗИКР

فضل مجلس الذكر
ФАЗИЛАТИ МАҶЛИСИ ЗИКР
Аллоҳ таъоло фариштагоне дорад, ки зикркунандагон ва маҷлисҳои илмро дар рӯйи замин ҷустуҷӯ мекунанд. Ва чун гурӯҳеро бубинанд, ки ба ёди Аллоҳ ва талаби илм машғуланд, якдигарро фарёд мекунанд ва мегӯянд; “Ба сӯйи он чизе, ки дар ҷустуҷӯйи он будед, биёед”. Онгоҳ зикркунандагонро то осмони дунё дар зери болҳояшон мегиранд. Сипас Аллоҳ бо ин, ки огоҳии комил дорад, аз фариштагон мепурсад: “Бандагонам чӣ мегӯянд? Дар ҷавоб фариштагон мегӯянд: “Покӣ ва Бузургии Туро баён мекунанд ва Туро ситоиш намуда Бузург медонанд”. Аллоҳ мефармояд: “Оё онҳо маро дидаанд? Дар ҷавоб фариштагон мегӯянд: “Ба Ту қасам, ки Туро надидаанд”. Пас Аллоҳ мефармояд: “Агар маро медиданд, чӣ кор мекарданд? Фариштагон мегӯянд: “Агар Туро медиданд, бештар ибодат мекарданд ва ҳам бештар Бузург медоштанд ва бештар тасбеҳ мегуфтанд”. Онгоҳ Аллоҳ фармуд: “Онҳо чӣ мехоҳанд? Фариштагон мегӯянд: “Аз Ту биҳишт мехоҳанд”. Аллоҳ мефармояд: “Оё онҳо биҳиштро дидаанд? Фариштагон мегӯянд: “Парвардигоро, қасам ба Ту, ки биҳиштро надидаанд”. Аллоҳ мефармояд: “Агар онро медиданд, пас чӣ кор мекарданд? Фариштагон мегӯянд: “Агар онро медиданд, ба он алоқаи бештаре пайдо мекарданд ва бештар ба дунболи он мерафтанд ва ба он рағбати бештар нишон медоданд”. Пас Аллоҳ мефармояд: “Аз чӣ чиз паноҳ мехоҳанд? Фариштагон мегӯянд: “Аз дӯзах паноҳ мехоҳанд”. Аллоҳ мефармояд: “Оё дӯзахро дидаанд? Фариштагон мегӯянд: “Парвардигоро, қасам ба Ту, ки дӯзахро надидаанд”. Аллоҳ мефармояд: “Агар онро медиданд, пас чӣ кор мекарданд? Фариштагон мегӯянд: “Агар онро медиданд, аз он бештар дур мешуданд ва тарси бештар аз он доштанд”. Аллоҳ мефармояд: “Шумо гувоҳ бошед, ки ман онҳоро бахшидам”. Пас яке аз фариштагон мегӯяд: “Фалон шахси гунаҳкор низ дар миёни онҳост, вале он аз ҷумлаи онҳо нест, балки ӯ барои коре ба онҷо омада буд? Аллоҳ мефармояд: “Ӯро низ бахшидам. Онҳо касоне ҳастанд, ки ҳамнишинонашон низ бенасиб намемонанд ва бадбахт намешаванд”.

اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

photo_٢٠٢٤-٠٥-٠٢_١٢-٥٠-٠٤

«Ал-Басир»

«البصير»
«Ал-Басир»
Ал-Басир дар Қуръони карим 11 маротиба зикр шудааст. Ал-Басир, яъне он зоте, ки биноии Ӯ ҳама диданиҳоро дар тамоми гӯшаҳои замин ва осмон иҳота намудааст. Ӯ ҳатто пинҳонтарин чизро мебинад. Роҳи рафтани мӯрчаи сиёҳ дар зери санги сиёҳ дар шаби зулумотро мебинад. Ва тамоми аъзои зоҳирӣ ва ботинии мӯрча ва ҳаракати ӯро мушоҳида мекунад. Ҳаракати обро дар шохи дарахтон ва решаҳояшон мебинад. Навъҳои гиёҳҳои хурд ва бузургро мебинад. Рагҳои борики мӯрча, занбӯр, пашша ва майдатарин ҳашаротро мебинад. Пас Ӯ таъоло Парвардигорест, ки дар Азамат ва Бузургӣ пок аст. Аллоҳ таъоло хиёнати чашмҳо ва ҳаракати қалбҳоро мебинад. Чуноне, ки дар Қуръони карим фармуд: “Он Парвардигоре, ки туро мебинад, ба он гуна, ки ба намози таҳаҷҷуд бармехезӣ ва ҳамчунин ҳаракати қиём ва рукӯъ ва саҷдаатро дар миёни саҷдакунандагон мебинад, чаро ки Ӯ Шунаво ва Огоҳ аст”. (Сураи Шуаро: ояти 218,220). Инчунин фармудааст: “Аллоҳ таъоло хиёнати чашмҳо ва он чиро, ки синаҳо пинҳон медоранд, медонад”. (Сураи Ғофир: ояти 19). Ва инчунин фармудааст: “Ва Аллоҳ бар ҳар чизе Ҳозир ва Нозир аст”. (Сураи Буруҷ: ояти 9). Яъне, Аллоҳ таъоло огоҳ аст ва илм ва биноӣ ва шунавоии Ӯ тамоми коинотро иҳота кардааст. Аллоҳ таъоло он зоте аст, ки Биноӣ ва Шунавоии Ӯ ҳама сир ва сӯҳбатҳои пинҳониро дарбар гирифтааст. Аллоҳ он зоте аст, ки гуфтори бандагонаш ва ба он чизе, ки халқаш сухан мекунанд, мешунавад ва мебинад, бинобарин бар Ӯ таъоло чизе пӯшида намемонад. Ва Ӯ Шунаво ва Биноест, ки дуои дуокунандагонро иҷобат мекунад. Аллоҳ дар Қуръон фармуд: “Ва Ӯ Шунаво ва Биност”. (Сураи Шуро: ояти 11).
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

photo_٢٠٢٤-٠٥-٠٢_١٢-٤٦-٠١

«Ал-Алим Ал-Хабир»

«العليم الخبير»
«Ал-Алим Ал-Хабир»
Аллоҳ мефармояд: “Ва Ӯ болои бандагони Худ Ғолиб аст. Ва Ӯ Донои Огоҳ аст”. Анъом:18. Ал-Алим он зотест, ки илми Ӯ ошкорҳо ва пинҳонҳо ва розҳову эълонҳоро фаро гирифтааст, пас бар Ӯ ягон чиз пӯшида намемонад, он чизе, ки буд ва мебошад, онро медонад. Номи Ал-Алим 157 маротиба дар Қуръони карим зикр шудааст. Аллоҳ фармуд: “Бегумон Аллоҳ таъоло ба ҳар чиз Огоҳ аст”. Анфол:75. Ӯ Доноест, ки Доноии Ӯ бар ҳар чиз иҳота дорад. Ӯ аз тамоми корҳои мумкин ва номумкин Бохабар аст. Аллоҳ аз чизҳое, ки вуҷуди он мумкин нест, Бохабар аст. Аллоҳ фармуд: “Агар дар осмонҳо ва замин ғайр аз Аллоҳи ягона маъбудоне чанд мебуданд, ҳатман осмонҳо ва замин табоҳ мегаштанд”. Анбиё:22. Ва фармуд: “Аллоҳ ҳеҷ фарзанд нагирифтааст ва ҳеҷ маъбуди дигар ҳамроҳи Ӯ нест. Онгоҳ ҳар маъбуде чизеро, ки офарида буд, мебурд ва ҳамоно баъзе аз онҳо бар баъзе ғолиб меомад. Покӣ аз они Аллоҳ аст, аз он чи баён мекунанд”. Муъминун:91. Ӯ Доное аст, ки доноӣ ва огоҳияш ҷаҳони боло ва поёнро иҳота намудааст ва ҳеҷ макон ва замоне нест, ки Ӯ бо он огоҳ набошад. Ӯ таъоло ошкор ва пинҳонро медонад, ҳамчуноне ки фармуд: “Албатта Аллоҳ ба ҳар чиз Доност”. Анфол:75. Ва ҳар заррачае дар осмонҳо ва замин аз нигоҳи Аллоҳ пинҳон намемонад. Ӯ таъоло на дар ғафлат мемонад ва на фаромӯш мекунад. Қудрат ва тавоноии мардум бе ягон асос ба қудрати Аллоҳ қобили муқоиса нест. Пас Аллоҳ таъоло аст, ки ба инсонҳо чизҳоро омӯзондааст, ки онро намедонистанд. Аллоҳ таъоло ояндаи ҷаҳонро медонад. Аҳволи инсонҳоро аз замоне, ки офарид ва миронид ва дар қиёмат зинда мекунад, медонад. Аллоҳ таъоло аз тамоми корҳои хубу бад ва савобу азоби мардум бохабар аст. Пас ҳеҷ чизе бар Ӯ пӯшида ва пинҳон нест.

اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ