Downloads

محبة الله تكون باتباع سنة نبييه ﷺ
МУҲАББАТИ АЛЛОҲ БО ПАЙРАВ ШУДАН БА СУННАТИ ПАЁМБАР ﷺ АСТ

Мардум даъвои муҳаббати Аллоҳ таъолоро мекарданд, пас Аллоҳ ин оятро нозил кард: “Бигӯ, Аллоҳро дӯст медоред, пас маро пайравӣ кунед, то Аллоҳ шуморо дӯст дорад”. Пас ин оят ҳамон тарозу аст, ки масалан шахсе як кори бидъатеро иҷро мекунад, пас ӯ дар дини Аллоҳ навоварӣ кардааст. Ва он касе, ки дар дини Аллоҳ бидъатеро иҷро кардааст, оё Паёмбар ﷺ ро дӯст медорад? Имом Молик раҳимаҳуллоҳ гуфт: (Касе даъво кунад, ки дар Ислом бидъати ҳасана вуҷуд дорад, лекин медонад, ки бидъат ҳасана ва ғайри ҳасана намешавад, ҳама бидъатҳо залолат ва гумроҳӣ аст. Қавли Паёмбар ﷺ аст, ки фармуданд: “Касе, ки дар Ислом бидъатеро иҷро кард ва онро амали нек донист, пас ба таҳқиқ даъво кардааст, ки Муҳаммад ﷺ ба рисолати Илоҳӣ хиёнат кардааст”). Бинобарин шахсе гӯяд, ки Муҳаммад ﷺ ба рисолаташ хиёнат кард, ин куфри акбар аст. Аллоҳ таъоло дар Қуръон фармуд: “Имрӯз барои шумо дини шуморо комил кардам ва неъмати Худро бар шумо тамом кардам ва Исломро барои шумо дин ихтиёр намудам”. (Сураи Оли Имрон). Бидонед, ки ин дин комилшуда аст. Чизе аз он намондааст, магар ин ки пайрави Паёмбар ﷺ бошем. Ва он роҳе, ки Паёмбар ﷺ рафтанд, мо низ бо ҳамон роҳ биравем. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Оне, ки дар дини мо навоварие меорад, ки он аз мо нест, пас он ботил аст ва мақбул нест”. (Бухорӣ ва Муслим).

اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

«القريب»
«Ал-Қариб»
Ал-Қариб ҷалла ҷалолуҳу. Яъне Ба ҳар як нафар ба илм ва иҳотааш қариб аст ва ба парастандагонаш, соилонаш ва дӯстдоронаш ба нусрату қувват додан ва дуои ононро иҷобат кардан қариб аст. Ал-Қариб ҷалла ҷалолуҳу дар Қуръони Карим се маротиба зикр шудааст. Аллоҳ таъоло фармуд:”Ва ҳаргоҳ бандагонам аз ту дар бораи Ман бипурсанд, бигӯ: Ба ростӣ Ман қарибам”. (Сураи Бақара:186). Ва инчунин фармудааст: “Ӯ шуморо аз замин пайдо кард ва шуморо дар он бошанда (ободкунанда) гардонид, пас, аз Вай талаби омурзиш кунед, боз ба сӯйи Ӯ руҷӯъ кунед, ҳароина, Парвардигори ман Наздик ва иҷобаткунандаи дуо аст!”. (Сураи Ҳуд:61). Яке аз номҳои Аллоҳ таъоло Ал-Қариб (яъне, наздик) аст. Наздикии Ӯ ду навъ аст: 1. Наздикии ом, ки он ин аст, илм ва огоҳии Ӯ ҳама чизро иҳота намуда ва дарбар гирифтааст. Огоҳӣ ва илми Ӯ ба инсон аз раги гардан ҳам наздиктар аст. 2. Наздикии хос, яъне ба ин маъно, ки муҳаббат ва ёрии Ӯ ба дуокунандагон ва ибодатгузорон наздик мебошад. Аллоҳ фармуд: “Ва ҳар вақто бандагони Ман туро, аз ҳоли Ман савол кунанд,  пас ҳароина, Ман наздикам, дуъои дуъокунандаро, вақте ки Маро дуъо мекунанд, қабул мекунам”. (Сураи Бақара:186). Пас аз дарки маъноҳои наздикии ом ва хос, байни ин ки Аллоҳ бар болои Арш аст ва байни ин, ки наздик аст, зиддияте вуҷуд надорад. Пас Аллоҳ Парвардигорест, ки дар Наздик буданаш Пок аст. Боло ва бартар аст, бо вуҷуди боло буданаш Наздик аст. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Агар банда ба Ман як ваҷаб наздик шавад, Ман як зироъ ба ӯ наздик мешавам ва агар як зироъ ба Ман наздик гардад, Ман ба андозаи як боз кардани ду даст ба ӯ наздик мешавам. Агар қадамзанон ба сӯйи Ман биёяд, Ман давон-давон ба сӯяш меоям”. Бухорӣ ва Муслим.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

أهل البدع هم الذين يمنعون من الشرب من حوض النبي ﷺ
АҲЛИ БИДЪАТ, КИ ОНҲОРО АЗ НӮШИДАНИ ОБИ ҲАВЗИ ПАЁМБАР ﷺ МАНЪ МЕКУНАНД

Дар рӯзи қиёмат баъди гармие, ки арақи мардум ба қадри гуноҳашон мерезад ва офтоб наздик мешавад ва пеш аз гузаштан аз пули Сирот, ки мардум муҳтоҷ ба нӯшидани об ҳастанд. Пас чизе, ки дар он рӯз Паёмбар ﷺ ро икром карда мешавад, ин ҳавзи Кавсар аст. Ҳавзи Паёмбар ﷺ, ки дарозӣ ва паҳноии он якмоҳина роҳ аст. Ва ранги оби он сафедтар аз шир ва таъму мазаи он ширинтар аз асал аст. Ва бӯйи он хушбӯйтар аз бӯйи миск аст. Ҳар касе, ки аз ин ҳавз як маротиба об менӯшад, абадӣ ҳеҷгоҳ ташна намемонад. Пас ҳама мардум ба назди ҳавз меоянд, ки мӯҳтоҷ ба об ҳастанд. Баъд аз ин, ки офтоб дар болои сарашон аст, ҳама ҳаракат мекунанд, то аз ҳавзи Паёмбар ﷺ об бинӯшанд, лекин аз назди ҳавз гурӯҳ гурӯҳ инсонҳоро фариштагон дур мекунанд ва намемонанд, ки ба ҳавз наздик шаванд. Пас Паёмбар ﷺ мегӯянд, ки инҳо аз уммати ман ҳастанд, инҳо аз уммати ман ҳастанд. Пас ба Паёмбар ﷺ гуфта мешавад, ки ту намедонӣ, ки баъди вафотат чӣ шуда буд. Ин чӣ маъно дорад? Яъне, оне ки ба дини Аллоҳ навоварие овардааст, ҷазои онро дар ин дунё ва дар охират мебинанд, зеро ӯ мухолифи роҳи Паёмбар ﷺ буд. Ва ҳар ҷазо тааллуқ ба амал аст. Бинобарин, ин гурӯҳ инсонҳоро аз ҳавз дур карда мешавад. Ва оне, ки аз суннати Паёмбар ﷺ дар ин дунё ошомида аст, яъне таълим гирифта ва таълим додааст ва амал карда даъват намудааст ва ба суннатҳои Паёмбар ﷺ сабр кардааст, ки фоидаи он дар охират нӯшидани он об аз ҳавзи Паёмбар ﷺ аст. Аз Парвардигор мепурсем, ки аз фазлу карамаш моро бенасиб магардонад.

اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

«المجيب»
«Ал-Муҷиб»
Ал-Муҷиб ҷалла ҷалолуҳу. Яъне он зоте аст, ки дар муқобили дуо ва суол ато, қабул ва истиҷобат мекунад. Ӯ таъоло бузург ва пок аст. Ал-Муҷиб дар Қуръони карим як маротиба зикр шудааст. Аллоҳ таъоло фармуд: “Ҳамоно Парвардигорам Наздик ва Иҷобаткунанда аст”. (Сураи Ҳуд: 61). Яке аз номҳои Аллоҳ таъоло Ал-Муҷиб аст, ки дуои дуокунандагон ва хостаҳои ҷӯяндагон ва ибодат бандагони фармонбардорро қабул мекунад. Иҷобат ва қабули Ӯ бар ду навъ аст: 1. Иҷобати ом, ки дуои ҳар касеро, ки чизе аз ӯ бихоҳад ва ё Ӯро ба қасди парастиш садо бикунад, иҷобат менамояд. Аллоҳ таъоло фармуд: “Парвардигори шумо мегӯяд; Маро ба фарёд бихонед, то бипазирам”. (Сураи Ғофир:60). Дуои дархост ин аст, ки банда бигӯяд: “Бор Илоҳо! Фалон чизро ба ман бидеҳ ва фалон чизро аз ман дур намо”. Ин дуоро шахси муъмини некукор ва шахси фосиқи гунаҳкор ҳарду мекунанд ва Аллоҳ таъоло тибқи ҳолати онҳо ва бо ҳикмати Худ, дуои ҳар касеро бихоҳад қабул мекунад. Бо ҳамин сабаб бо Раҳмату Карами Парвардигор ва фарогир будани эҳсони Ӯ, ки шахси некукор ва бадкорро дарбар мегирад, намоён мешавад. Аз ин рӯ фақат қабул шудани дуо бар хуб будани ҳолати дуокунанда далолат намекунад. Магар ин, ки чизе ҳамроҳи ӯ бошад, ки ба ростгӯйи ва ҳақ будани ӯ далолат кунад. Ба монанди дуо Паёмбарон, ки дар ҳаққи қавмашон ё бар зидди онҳо дуо мекарданд ва Аллоҳ дуои онҳоро иҷобат менамуд. Ва ин садоқат ва муҳтарам будани онҳо дар назди Аллоҳро далолат мекунад. 2. Иҷобати махсус, ки дорои чанд сабаб аст, аз он ҷумла, дуоҳо дар ҳолати сахтӣ ва балоҳо, ки Аллоҳ онро мепазирад. Аллоҳ фармуд: “Кист он, ки чун Ӯро бихонед, дармондаро иҷобат мекунад ва сахтиро мебардорад”. (Намл:62).

اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

خلق العفو والصفح
ХИСЛАТИ АВФ КАРДАН ВА БАХШИДАНИ ГУНОҲ
Аллоҳ таъоло фармуд:“Ва сазои бадӣ бадие монанди он аст, пас ҳар ки даргузарад ва корро ба ислоҳ орад, пас муздаш бар Аллоҳ аст. Ҳамоно Аллоҳ золимонро дӯст намедорад”. (Шӯро:40). Пас бузургтарин ҷазо чист? Бузургтарин ҷазо ин аҷру савобе, ки бар Аллоҳ таъоло аст. Бинобарин, ҳар мусалмони амалкунанда дӯст медорад, ки Аллоҳ бо ӯ муомила кунад, бояд ӯ хислати авфро дошта бошад. Ҳамчуноне, ки ӯ дӯст медорад Аллоҳ ӯро авф кунад ва ҳам дӯст медорад, ки Аллоҳ аз гуноҳи ӯ даргузарад, ӯ низ аз гуноҳи дигарон бигзарад. Зеро ҳар ҷазо вобаста ба амал аст. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Оне, ки авф мекунад, Аллоҳ таъоло ба сабаби ин амалаш иззаташро дар байни мардум ва аҷру савобашро дар охират зиёд мегардонад”. Ҳасани Басрӣ раҳимаҳуллоҳ гуфт: “Афзалтарин ахлоқи шахси муъмин ин авф кардан аст”. Оне, ки ҳамчу як шахси авфкунанда шинохта шуд, шараф, иззат ва қадру қиматаш дар қалби мардум бузург гардад. Пас ба шахси одил воҷиб аст, ки нафси худро ба авф кардани мардум танзим бикунад. Ва душманиву қасос гирифтанро тарк намояд, магар ин, ки ин кораш сабаби бадиҳост. Вақте ки авф карданро тавонист, бидонад ки ин амалаш беҳтар аз хайру эҳсон аст. Дар авф кардани гуноҳи як шахс фоидаҳои бузург аст: 1. Эътироф кардани заъифии инсон. 2. Раҳм кардан ба шахси гунаҳкор. 3. Дар он ҳуҷҷат ба пайвандии байни ҳамдигар. 4. Сабаби нашри улфат ва муҳаббат дар байни мардум. Ва сабаби муҳим, ин ҳосил шудани тақво ва тарс аз Аллоҳ аст. Аллоҳ таъоло фармуд: “Ва он, ки даргузаред, ба парҳезгорӣ наздиктар аст”.(Бақара:237). Авф кардан сабаби дур кардани бадиву душманӣ ва итоат кардан ба амри Аллоҳ аст. Аллоҳ фармуд: “Ва бояд ки афв кунанд ва даргузаранд. Оё дӯст медоред, ки Аллоҳ шуморо биомурзад? Ва Аллоҳ Омурзандаи Меҳрубон аст”. (Нур:22).
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

«الحكم»
«Ал-Ҳакам»

Ал-Ҳакам ҷалла ҷалолуҳу. Яъне, Ӯ он зотест, ки дар миёни бандагонаш дар дунё ва охират ба адлаш, дар шаръаш ва тақдираш ва ҷазо доданаш Доварӣ мекунад. Номи Ал-Ҳакам як бор, аммо номи Хайр-ул Ҳокимин панҷ бор омадааст. Аллоҳ таъоло фармуд: “(Эй Паёмбар бигӯ): Оё ғайри Аллоҳро ба доварӣ талаб кунам?”. (Анъом:114). Ва фармудааст: “Ва Ӯ беҳтарини Ҳукмкунандагон аст”. (Юнус: 109). Ва фармуд: “То вақте ки Аллоҳ дар миёни мо ҳукм кунад, сабр кунед ва Ӯ беҳтарин Ҳукмкунандагон аст”. (Аъроф:87). Паёмбар ﷺ фармуданд: “Аллоҳ Қозӣ ва Довар аст ва Ҳукм ва Доварӣ ба Ӯ бармегардад”. Ва Аллоҳ фармуд: “(Бигӯ:) «Оё ба ғайри Аллоҳ дигареро ҳукмкунанда талаб кунем», ва ҳол он ки Ӯст, ки нозил кард ба сӯйи шумо Китоби возеҳшударо?”. (Анъом:114). Аллоҳ таъоло он зотест, ки дар дунё ва охират миёни бандагонаш ба адолат доварӣ менамояд. Ӯ ба андозаи заррае ситам намекунад ва гуноҳи касеро бар гардани каси дигаре намегузорад. Ҳар ҳаққеро ба соҳиби он медиҳад. Аллоҳ дар тақдири Хеш Одил аст. Тамоми гуфтаҳои Парвардигор адолат аст. Аллоҳ фармуд: “Рӯзи қиёмат тарозуи адлро дар миён ниҳем, пас бар ҳеҷ кас ҳеҷ ситам карда нашавад, ва агар амал ҳамсанги донаи сипанд бошад, онро ҳозир кунем. Ва Мо Худ Ҳисобрасиро, Басандаем”. (Анбиё:47). Аллоҳ таъоло дар васф, кор, гуфтор ва дар ҳукми Худ Одил аст. Аллоҳ фармуд: “Ҳароина, ман бар Аллоҳе, ки Парвардигори ман ва Парвардигори шумост, таваккул кардам. Ҳеҷ ҷунбандае нест, магар ӯро Парвардигор аз мӯйи пешониаш фаро гирифтааст, ҳароина, Парвардигори ман ба роҳи рост аст”. (Ҳуд:56).
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

وسوسة الشيطان
ВАСВАСАИ ШАЙТОН
Яке аз хислатҳои шайтон васваса кардан аст! Шайтон пайваста инсонро васваса мекунад. Шайтон барои барҳам задани муҳаббат ва дӯсти миёни мусалмонон васваса мекунад. Шайтон ҳамеша нисбат ба бародарон дар зеҳни шумо васваса меандозад ба монанди ин ки мегӯяд, ӯ чунин аст, шояд ба ин хотир чунин гуфтааст, ӯ чунин кардааст, шояд ба ин хотир чунин кардааст, пайваста ба тарафи корҳои манфӣ кина ва ҳасад мекунад, зеро шайтон медонад ва таҷрибаи таърихӣ дорад. Шумо ибтидо бо ҳамсари худ дучори ҷанг мешавед ва медонед, ки аз паси он ҳама бадиҳо меояд, лекин шумо дар ин ҳангом ба унвони як мусалмон бигӯйед, ки ман озод ва танҳо нестам, балки Аллоҳ таъоло ҳудудеро барои тафаккуроти ман муайян намудааст, ки Аллоҳ бар онҳо огоҳ аст. Бародаре, ки нисбат ба вай гумони бад доштед, тасаввур кунед ки агар ин бародар аз тафаккури ман огоҳ мегашт, ман чигуна метавонистам ба сурати вай нигоҳ кунам? Ва ҳамеша бидонед, ки Парвардигори ҷаҳониён бар ин афкори шумо Огоҳ аст, магар шумо дар рӯзона панҷ вақт дар ҳузури Аллоҳ намеистед? Чаро дар чунин чизе, ки аз инсонҳо ҳаё мекунед аз Аллоҳ ҳаё намекунед, модоме, ки Аллоҳ чизҳое, ки шумо намедонед, Ӯ таъоло медонад ва бар ончи дар даруни шумо мегузарад, Огоҳ аст. Бинобарин, агар бидонем, ки Аллоҳ бар дунёи дарунии мо огоҳ аст, чунин фаҳмиш ва ҳиссиёт ба мо имкон медиҳад, ки бо хости Аллоҳ дунёи дарунии худро ба сӯи мусбат тағйир диҳем ва аз паси ҳар васвасае, ки ба зеҳни мо мерасад, наяфтем. Аллоҳ фармуд: “Гуфт: «Ҷуз ин нест, ки ғами сахту андӯҳи сахти худро пеши Аллоҳ баён мекунам ва аз ҷониби Аллоҳ он чиро медонам, ки шумо намедонед.”. (Юсуф:86). Ва фармуд: “Ононе, ки имон оварданд, дилҳои онҳо бо ёди Аллоҳ ором меёбад. Огоҳ шав, хос бо ёди Аллоҳ дилҳо ором меёбанд.”. (Раъд:28).
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

موسي عليه السلام و السحرة
МУСО (АЛАЙҲИС САЛОМ) ВА ҶОДУГАРОН
Бештарин қиссае, ки дар Қуръони Карим омадааст, ин қиссаи Мусо (алайҳис салом) ва ҷодугарони Фиръавн аст. Вақте ки Фиръавн ва зердастонаш даъвати Мусо (алайҳис салом)ро қабул накарданд ва гумон карданд, ки он ҳама сеҳр аст, пас Фиръавн тамоми соҳирони он диёрро ҷамъ кард, то бар зидди Мусо (алайҳис салом) коре бикунанд. Зеро дар он замон ҷодугарон дар байни мардум шуҳрату маконати зиёде пайдо карда буданд. Онҳо барои соҳир шудан таълим гирифта ва таълим медоданд. Аллоҳ фармуд: “Гуфтанд:«Мавқуф дор ӯро ва бародарашро ва дар шаҳрҳо ҷамъоварандагонро бифирист. То ҳар ҷодугари доноро пеши ту биёранд!».(Шуаро:36.37). Яъне, ҳар ҷодугаре бо сеҳраш меояд, ки ба онҳо маблағи бузургеро ваъда кард. Пас чун ҷодугарон ҳозир шуданд, ба Фиръавн гуфтанд: “Оё агар мо ғолиб шавем, барои мо музде ҳаст? Фиръавн гуфт: Бале шумо онгоҳ аз муқаррабон бошед”. (Шуаро:41.42). Пас ба рӯзи ваъда расиданд ва ҷодугарон ва ҳам мардумон ҷамъ шуданд. Ҷодугарони Фиръавн бо такаббурӣ гуфтанд: “Эй Мусо, ё ин аст, ки ту биафканӣ ё мо аввалин касе бошем, ки биафканем”. (Тоҳо:65). Мусо (алайҳис салом) гуфт: “Он чиро, ки шумо афканандаи он ҳастед, биафканед”. (Шуаро:43). Вақте, ки соҳирон он сеҳру чашмбандиҳоро нишон доданд, қалбҳои мардум низ аз корҳои онҳо ба тарс даромад. Дар ҳамон вақт Мусо (алайҳис салом) асои худро ба назди онҳо андохт, ногаҳон он асо тамоми банду сеҳри ҷодугаронро фурӯ бурд. Ҳама ин ҳолатро мардум медиданд. “Пас ҳақ собит шуд ва он чи онҳо мекарданд, ботил шуд”. (Аъроф:117.118). Пас ҷодугарон гуфтанд: “Ба Парвардигори оламиён имон овардем, Парвардигори Мусо ва Ҳорун”. Аъроф:121.122. Ибни Касир (раҳимаҳуллоҳ) дар тафсири сураи Тоҳо ояти 72 ва 73 гуфт: “Дар аввали ҳамон рӯз он ҷодугарон аз бадтарин инсонҳо буданд, лекин дар охири рӯз аз ҷумлаи беҳтарин шаҳидон гардиданд”.
اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

«الهادي»
«Ал-Ҳодӣ»

Ал-Ҳодӣ ҷалла ҷалолуҳу. Яъне, Ӯ он зотест, ки ба халқ маърифат ва Парвардигориашро илҳом карда ва ононро ба сӯи маслиҳатҳо ва касби ризқашон роҳнамоӣ кардааст. Ва Ӯ касест, ки халқро бар роҳи хайр ва шарр далолат карда ва касе аз ононро хоҳад ба сӯи роҳи росташ ҳидояти тавфиқ ва илҳом менамояд. Ал-Ҳодӣ дар Қуръони Карим ду маротиба зикр шудааст. Аллоҳ фармудааст: “Ва Парвардигори ту барои роҳнамоӣ ва ёрии ту кофӣ аст”. (Фурқон: 31). Ва мефармояд: “Ва ҳамчунин барои ҳар Пайғамбар аз гунаҳгорону кофирон душманон сохтаем. Ва бас аст, ки Парвардигори ту Раҳнамову Нусратдиҳанда аст”. (Нисо:31). Аллоҳ инсонро ба чаҳор сурат ҳидоят мекунад: 1. Ҳидояте, ки шомили ҳар шахси мукаллаф аст. Ба монанди ақл, ҳушёрӣ ва донистаниҳои зарурӣ: “Гуфт:Парвардигори мо Он аст, ки ҳар чизро сурати сазовори ӯро дод ва онро роҳнамоӣ кард”. (Тоҳо:50). 2. Бо даъвати мардум ба воситаи Паёмбарон ва фиристодани китобҳо, онҳоро ҳидоят мекунад: “Аз онҳо вақте ки сабр карданд ва ба оёти Мо яқин оварданд, пешвоёне пайдо кардем, ки бо фармони Мо ба ҳидояти мардум пардохтанд”. (Саҷда: 24). 3. Ҳидояти тавфиқӣ, ки он хоси касоне мебошад, ки ҳидоят ёфтанд: “Ва ононе, ки роҳёфтаанд, ҳидояти онҳоро Аллоҳ зиёда кард ва ба онҳо тақвояшонро дод”. (Муҳаммад:17). 4. Ҳидоят дар охират ба сӯи ҷаннат: “Ситоиши Парвардигореро, ки ба ин неъмати ҷовидона раҳнамун сохт”. (Сураи Аъроф:43). Аллоҳ тамоми ақвол ва афъолаш ҳидоят мебошад: “Ва сухани Парвардигори ту ба ростӣ ва инсоф тамом (комил) аст. Сухани Ӯро ҳеҷ табдилкунандае нест. Ва Ӯст Шунавову Доно”. (Анъом:117). Аз Парвардигор мепурсем, ки моро ба ончи дӯст медорад ва меписандад, ҳидоят кунад. Аз Ӯ ёрӣ хоста мешавад ва таваккали мо бар Ӯст. Аллоҳ фармуд: “(Эй Муҳаммад,) ҳидояти онҳо бар ту лозим нест, валекин Аллоҳ ҳар киро хоҳад ҳидоят мекунад”. (Бақара:272).

اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ

أحكام الخلع
АҲКОМИ ХАЛЪ

Агар зиндагии зану шавҳар тағйир ёбад ва ҳардуи онҳо ва ё яке аз онҳо ҷудо шуданро хостааст ва шавҳар имконият пайдо кард, ки зани худро талоқ диҳад ва зан низ чизеро баҳона карда аз ӯ талаби талоқ кунад, ин ҳамон халъ аст. Халъ ин ҷудо шудани шавҳар аз ҳамсари худ бо мол ва ё бо лафзҳои махсус. Халъ номида шуд, зеро зан нафси худро аз шавҳар ҷудо мекунад, ҳамчуноне ки либосашро аз худ дур мекунад. Аллоҳ фармуд: “Онҳо барои шумо либосанд ва шумо барои онҳо либосед”. Бақара:187. Пас агар ҳамсар шавҳари худро бад бубинад ва тарсад, ки ҳуқуқи шавҳарашро поймол мекунад, пас ҳеҷ боке надорад, ки бар ивази моле аз ӯ ҷудо шавад. Аллоҳ фармуд: “Магар онгоҳ, ки марду зан, битарсанд, ки ҳукмҳои Аллоҳро барпо дошта натавонанд. (Яъне дар муошират)”. Бақара:229. Пас агар зан ҳаққи маҳрашро ба шавҳар бозгардонад, пас метавонад талоқашро бидиҳад. Зеро Паёмбар ﷺ ба ҳамсари Собит ибни Қайс гуфтанд: “Оё боғашро ба ӯ бармегардонӣ? Гуфт: Бале. Паёмбар ﷺ ба Собит ибни Қайс хитоб карда чунин фармуданд: “Боғро қабул бикун ва ӯро як талоқ бидеҳ”. (Бухорӣ). Ва ҷоиз нест, ки аз ӯ бештар аз маҳри додашуда талаб карда шавад. Ва ба зан ҳаром аст, ки бе ягон сабаб талаби ҷудо шуданро кунад. Паёмбар ﷺ фармуданд: “Кадом зане, ки бе ягон сабаб аз шавҳараш талаби талоқ мекунад, пас бар ӯ бӯйи биҳишт ҳаром мегардад”. (Абудовуд). Ва ба мард ҳаром аст, ки ҳамсарашро озор диҳад ва танг биёрад. Аллоҳ фармудааст: “Эй касоне ки имон овардаед, барои шумо ҳалол нест ин, ки маҷбурӣ занонро мерос гиред. Ва онҳоро фишор наоред, то бозситонед баъзе он чиро, ки онҳоро маҳр додаед, магар ин ки кори беҳаёӣ кунанд”. Нисо:19. Лафзҳои талоқ ду навъ аст: 1. Сареҳ, ба мисли гуфтани талоқи туро додам, бар ивази ин мол аз ту ҷудо шудам. 2. Киноя, ба мисли гуфтани ман аз ту безор ҳастам, мехоҳам аз ту дур гардам. Ва дар ин киноя нияти мард шарт аст. Дар ин намуд талоқ бозгаштан нест, магар бо никоҳи нав. Халъ танҳо лағви никоҳ аст, онро талоқ ҳисобида намешавад. Бе зарурат ҷудо шудан ҷоиз нест. Аллоҳ фармудааст: “Ва ҳар ки аз Аллоҳ битарсад, Аллоҳ барои ӯ дар кораш осонӣ падид орад”. Талоқ:4.

اللغة الطاجيكية
Забони Тоҷикӣ