Pashto-بشتو-2-الاصول (1)

دا صول ثلاثه كتاب شرح

/02 دروس بشتو ???? دعامو مسلمانانو لپاره دمهمو درسونو شرح.

دقبر دري سوالونه، او څلور قاعدي او د اسلام ماتونکي شیان: پښتو ژبه کي چه دکتور هیثم سرحان تالیف کړي دي، اودي کي:
۱ – دقبر دري سوالونه:
او دا یو ډیره بهترینه رساله ده چه هغه اصول پکي ذکر دي د کوم پيژندل چه انسان باندي واجب دي، د کوم باره کي چه قبر کي دانسان نه تپوس کیږي، او د هغه عبادت قسمونه کوم چه الله تعالی ورباندي حکم کړي دي، او د ددین د مرتبو بیان دي.
۲ – څلور قواعد:
دتوحید اود توحید پیژندني باره کي مختصره رساله، او د مشرکینو ځیني شبهات او د هغي رد.
۳ – داسلام نواقض. (ماتونکی شیان):
مختصر متن چه په دي کي هغه لوي مسائل ذکر کړي دي کوم چه د مسلمان ددین لپاره لوي خطر دي، او سره ددي نه چه خطر يي لوي دي خلک پکي واقع کیږي، ددي لپاره ذکر شو چه مسلمان يي وپیژني او ځان ورنه وساتي.
مولف دا کتاب په نوي شکل باندي په جدولو او اقسامو کي راجمع کړي دي،او په دي کي کلي مقاصد او اجمالي معاني ذکر کړی دي، او او د هر متن د ذکر کیدلو نه وروسته يي سوالونه او امتحان ایښي دي، او دا په ډیر ښایسته لنډ اختصار سره چه ویونکي نه ستړي کوي.

 

 

 

ANG ARAW NG ARAFAH

يوم عرفة باللغة الفلبينية

Sa pagsikat ng araw sa ika-siyam ng buwan ng Dhul-Hijjah, ang mga nagsasagawa ng Hajj o pilgrimahe ay papunta patungo sa Arafah, na kung saan ito ay haligi ng Hajj. Ang araw ng Arafah ay araw na kung saan ito ay sasaksi para sa atin sa Araw ng Paghuhukom, at ang Allah ﷻ ay sumumpa sa araw na ito, bilang pagpapakita sa kadakilaan, gantimpala, karangalan na pumapaloob sa araw na ito.

 

Sinabi ng Allah ﷻ :  “Isinusumpa ko sa ipinangakong Araw, at sa sumasaksi at sa kanyang sinaksihan”. At ang ibigsabihin ng araw na sumasaksi dito ay ang Arafah, katulad ng naiulat sa Propeta Muhammad ﷺ.

 

At sa araw na ito, ang ankan ni Adan ay inipon ng Allah ﷻ at Kanyang pinasaksi na walang ibang diyos na dapat sambahin maliban sa Allah ﷻ.

 

At sa araw na ito, ang relihiyong Islam ay kinumpleto, at nilubos ang biyaya para sa Propeta Muhammad ﷺ  at sa kanyang nasyon, at ang araw na ito ay araw ng pagpapatawad ng kasalanan at pagliligtas mula sa apoy ng impiyerno.

 

At ito ang araw ng Eid sa mga tao na tumayo sa Arafah, at inutos ng Propeta Muhammad ﷺ  sa mga hindi nakapagsagawa ng Hajj ang pag-aayuno sa araw na ito, at kanyang sinabi: “Ang ayuno sa araw ng Arafah, ay pagpapatawad mula sa Allah ﷻ  ng mga nakaraang taon nating kasalanan at ang ating mga kasalanan sa darating na taon”.

 

At sa Arafah, ang mga nagsagawa ng Hajj ay tatayo, inaalala ang Allah, itinataas ang kanilang mga kamay bilang pananalangin sa Allah ng mataimtim hanggang sila ay abutan ng paglubog ng araw.

 

Sinabi ng Propeta Muhammad ﷺ :  “Ang pinakamainam na Dua o panalangin sa araw ng Arafah, ay kung ano ang aking sinabi at ng mga naunang propeta bago ako;

La ilaha illallah wahdahu la sharika lah, lahul mulku, lahu hamdu, wa huwa a’la kulli shay-in Qadeer”. Walang ibang diyos na karapatdapat samabahin maliban sa Allah, Sya lamang ang nag-iisa, walang katambal, ang kaharian ay sa Kanya lamang, lahat ng papuri at pasasalamat ay sa Kanya lamang, tunay na Sya ang may kapangyarihan sa lahat ng bagay”.

 

 

  والله تعالى أعلم…

ANG ARAW NG TARWIYAH

يوم التروية باللغة الفلبينية

Araw ng Tarwiyah ay ang ikawalong araw ng Dhul-Hijjah, ito ang araw na magsisimula ang mga gawain ng mga nagsasagawa ng Hajj o pilgrimahe, ito ay pinangalanan  sa wikang arabik na “Tarwiyah” sa ibigsabihin nito na paghahanap o pag-iipon, dahil ang mga nagsasagawa ng Hajj noon ay naghahanap ng tubig sa araw na ito, bilang paghahanda bago dumating ang araw ng Arafah.

 

Pagtapos ng sikat ng araw sa Araw ng Tarwiyah, ang mga nagsasagawa ng Tamatt’u ay mag-iintensyon o tinatawag na Ihram ng Umrah para sa kanilang Hajj sa lugar na kung saan sila ay nananatili. Sila ay maaring maligo, magpabango at magsagawa ng dalawang rak’ah na dasal bilang sunnah sa pagtapos ng wudhu.

 

Ang mga nagsasagawa naman ng Qiran at Ifrad ay mananatili sa unang Ihram o intensyon nila, ang magiging paraan ng kanilang pag-iintensyon ay pagsabi ng: “Labayka Hajjan” kung ang Hajj naman na ito ay para sa iba, kanyang sasabihin ay:

Labayka Allahumma an (at babanggitin ang pangalan ng tao)”.

 

At ipinag-uutos na pagtapos ng pag-iintensyon, ang pagrami sa pagbigkas ng Talbiyah: “Labayka allahumma labayk, labayka la sharika laka labayk, innal hamda wa ni’mata laka wal mulk, laa sharika lak”.

 

At sa tao na nakakaramdam ng dahilan na kung saan maaaring hindi nya makumpleto ang kanyang Hajj, maari nyang sabihin ang: “Allahumma mahilli haythu habastani”, para sa pagkakataon na hindi nya makumpleto ang kanyang Hajj, hindi na nya kailangan mag-alay ng tupa bilang kabayaran at makakabalik na sya sa kanyang pinanggalingan, at kung wala namang dahilan na hindi nya makukumpleto ang kanyang Hajj, hindi na nya kailangan sabihin ito.

 

Hindi parte ng katuruan ng Propeta Muhammad ﷺ, ang pumunta pa sa Masjid Al-Haram o anumang bahay dasalan para lang magsagawa ng intensyon, dahil ayon sa hadith ni Jaber رضي الله عنه  , sila ay inutusan ng Propeta Muhammad ﷺ na mag-intensyon habang sila ay patungo  Mina pagtapos ng kanilang umrah, kaya’t sila ay nagsagawa ng intensyon kung saan sila ay namamalagi sa mga oras na iyon.

 

Kabilang naman sa turo ng Propeta Muhammad ﷺ, ang  pagpunta sa Mina bago ang Dhuhr, at sa Mina na sila magdadasal ng Dhuhr, Asr, Maghrib, Isha at Fajr, sa mga maiiksi nitong bilang ng hindi pinagsasama ang mga dasal, sa naiulat ni

Ibn Omar رضي الله عنهماna ang Propeta Muhammad ﷺ ay nagdasal lamang ng dalawang rak’ah kasama si Abu-Bakar, Omar at Uthman رضي الله عنهم.

 

 

  والله تعالى أعلم…

ANG AWLIYAA NI ALLAH ﷻ ـ Sino ang tinatawag na “Awliyaa Allah” (alagad ni Allah)?

من_هم_أولياء_الله؟_باللغة_الفلبينية

Sino ang tinatawag na “Awliyaa Allah” (alagad ni Allah)?

Mayroong mga tao na nag-aakala na ang Awliya ni Allah ﷻ ay kung sino ang mga nasa libingan, o nasa ilalim ng simboryo(dome).

 

Ang Wali ay kinakailangan na mananamplataya, matatakutin sa Allah, kahit ano pa ang kanyang kalagayan sa lupa, sinabi ni Allah ﷻ sa Qur’an: “Katotohanan ang mga Awliyah ni Allah, sila ay walang madaramang pangamba at sila ay walang mararanasan na kalungkutan. Sila ay yaong mga tunay na naniniwala at laging kinakatakutan ang parusa ni Allah”.

 

Ang Wali ay kinuha sa salitang-ugat na “Al-Walaa” ibig sabihin ay malapit, kaya ang Wali ay siya yung tao na lubos na kinikilala si Allah, sa pamamagitan ng parating pagsamba na may katapatan, upang mas mapalapit sa Allah ﷻ.

 

At ang mga Awliyaa ni Allah ay sila yaong mga tao na minamahal kung ano ang minamahal ni Allah ﷻ, at kinamumuhian kung ano ang hindi nais ni Allah ﷻ, sinabi ng Propeta Muhammad ﷺ: “Ang pinakamainam na pananampalataya ay pagmamahal para sa Allah, at pagkamuhi para sa Allah”.

 

Ito ay maglilinaw sa mga tao na nag-aangkin na sila ay mga Awliya, habang sila ay hindi sumusunod sa mga ipinag-uutos ng Allah ﷻ mula sa Qur’an at Sunnah, at ang kanilang pag-aangkin na dumarating sa kanilang puso ang mga balita ng panginoon ay malaking kasinungalingan at panliligaw, kahit na sila ay makagawa ng mga milagro.

 

Sinabi ng mga iskolar: “Kahit na ikaw ay makakita ng lalaki na lumilipad sa hangin o siya man ay nakakapaglakad sa ibabaw ng tubig, huwag kayong malinlang/maniwala hangga‘t hindi malinaw sa inyo ang kanyang pagsunod sa mga kautusan at ipinagbabawal”.

 

At walang partikular na itsura, damit, gupit ng buhok ang mga Awliya, sila rin ay nagkakamali (ngunit sila ay hindi nananatili sa kasalanan), sinabi ng Propeta Muhammad ﷺ : “Lahat ng anak ni Adan ay nagkakamali, at ang mainam sa lahat ng nagkamali ay siya na humihingi ng kapatawaran”.

 

Dahil ang mananampalataya ay makakagawa ng hindi makatarungan sa kanyang sarili ayon sa antas ng kanyang kasalanan, at siya ay mapapalapit sa Allah ﷻ ayon sa antas ng kanyang pananampalataya.

 

Tandaan na ang pinakamalalapit sa Allah ﷻ ay mga Propeta, at ang pinakamainam sa kanila ay ang huling Propeta na si Muhammad. Nararapat na kilalanin natin ang tunay na Awliya ni Allah, sinabi ni Allah ﷻ sa Hadith Al-Qudsi: “Kung sinuman ang kinalaban ang aking Wali, ako ang kanyang kinakalaban”.

 

والله تعالى أعلم…

ANG MGA SUSI NG LIHIM

مفاتيح الغيب باللغة الفلبينية

Ang mga susi ng lihim o tinatawag na “Mafatihul Ghaib” sa wikang arabik; ay lahat ng kaalaman na si Allah ﷻ lamang ang nakababatid, kaya’t walang nakakaalam ng mga bagay na ito, maging sa nakaraan, kasalukuyan, at kung ano ang darating.

 

At maaaring pahintulutan ni Allah ﷻ na ito’y malaman ng ilan sa mga alipin na Kanyang pipiliin, katulad kung papaano ibinigay ni Allah ﷻ ang kaalaman tungkol sa kwento ng mga naunang Sugo kay Propeta Muhammad ﷺ. At ganoon din ang mga palatandaan sa pagdating ng Huling Araw, kung saan ito’y mangyayari sa darating na panahon, at iba pa na malalaking pangyayari.

 

Sinabi ni Allah ﷻ sa Qur’an: “Siya ang nakakaaalam ng Ghaib (mga di-nakikitang bahagi) at hindi Niya ipapahayag ang kaalaman na ito kaninuman. Maliban sa Kanyang pinili mula sa mga sugo, at katotohanan, Siya ay nagpapadala ng mga Anghel sa harap at likuran ng mga Sugo, upang mangalaga sa kanila at sa mensahe na ito. Upang mapag-alaman ni Propeta Muhammad ﷺ na ang mga naunang Sugo ay kanilang ipinarating ang mensahe ng kanilang Panginoon. At Kanyang nasasaklawan ang alin mang nasa kanila, at mananatiling nasa wastong bilang ang bawa’t bagay”.

 

Ang mga susi ng lihim o hindi nakikita ay lima, ito ay nakatago sa kaalaman ng mga nilikha. Kaya’t walang nakakaalam kailan darating ang Huling Araw, at kung kailan, saang lugar, at gaano kalakas bababa ang ulan. At walang nakababatid ng detalyeng kaalaman sa kung ano ang nasa sinapupunan ng mga ina maliban sa Allah ﷻ, walang nakakaalam kung ano ang magiging kasarian ng mga batang ito, maging ang kanilang biyaya, kailan sila papanaw, ano ang kanilang gawain, at sila ba ay mabibilang sa mga matagumpay o mabibilang sa mga talunan. At walang nakakaalam sa mga kabutihan at kasamaan na gagawin ng mga tao, at papaano hinati-hati ang mga biyaya sa sanlibutan maliban sa Allah ﷻ. Walang nakakaalam kung saang lupalop aabutan ng pagtatapos ang mga kaluluwa maliban sa Allah.

 

At kung ano ang mga sinasabi ng mga manggagamot at mga eksperto sa mga inaasahang malakas na pag-ihip ng hangin, pagbuhos ng ulan, eklipse ng araw at buwan, lahat ito’y walang kasiguraduhan at maaaring mangyari o hindi, maaaring tama o mali.

 

Bagamat ang kaalaman ng Allah ﷻ ay sigurado at tumpak, ang Kanyang kaalaman ay tutugma sa reyalidad, sinabi ni Allah ﷻ sa Qur’an: “Tunay na tanging si Allah ang may kaalaman sa takdang Oras, at Siya ang nagpapababa ng ulan, at Siya ang nakababatid ng anumang nasa sinapupunan ng mga ina. Walang sinuman ang nakakaalam anuman ang kanyang kinahihinatnan sa kinabukasan, at walang sinuman ang nakakaalam kung saang lupain siya mamamatay. Katotohanan si Allah ang Maalam, Lubos na Nakababatid”.

 

 

والله تعالى أعلم…

ﷺ MAIKSING TALAMBUHAY NG PROPETA MUHAMMAD

مختصر_سيرة_النبي_اللغة_الفلبينية

Kapaki-pakinabang na Buod sa Talambuhay at Katangian ng Hinirang na Propeta -sumakanya nawa ang pagpapala at kapayapaan-: Isang libro sa wikang Filipino, na isinulat ni Dr. Haytham Sarhan. Naglalaman ito ng mga pinagaang salita, na kailangang-kailangan sa sinumang may kaunting kagustuhan na malaman ang kanyang Propeta -sumakanya nawa ang pagpapala at kapayapaan-, kanyang talambuhay, patnubay, at mga pinakamahalagang katangiang pisikal at pag-uugali o etika, kasama na ang pagkilala sa mga malalapit nitong kamag-anak at kanyang mga asawa.
Ginawa niya ito sa isang magandang pagbabalangkas, sa anyo ng mga talahanayan at pagkakabahagi, kung saan binanggit niya ang pangkalahatang mga layunin kasama ang pangkalahatang kahulugan, at ginawa niya pagkatapos ng bawat bahagi; ay mga katanungan at pagsusulit, lahat ay walang pagpapaikling pasubali o pagpapahabang nakakatamad.

 

Muhammad bin Abdullah bin Abdul-Muttalib bin Hashim, si Hashim ay nagmula sa Quraish, ang Quraish ay nagmula sa mga Arabo, at ang mga Arabo ay mula sa angkan ni Ismaill bin Ibrahim (alayhissalam).

LA ILAHA ILLA ALLAH “La Ilaha Illa Allah”

“La Ilaha Illa Allah” ay ang pinakadakilang salita, at dahil sa salita na ito ay nilikha ng Allah ﷻ ang sanlibutan, nagpadala ng mga Propeta, at nagbaba ng mga Libro.

 

Ang salitang ito ay salita ng tunay na pagkatakot sa Panginoon, at ito ang salita upang makapasok sa relihiyong Islam, at haligi ng pananampalataya. Ito ang salita na nararapat na ating panghawakan hanggang sa tayo’y abutan ng kamatayan upang ating makamit ang kaligtasan at walang hanggang tagumpay.

 

At ang salitang ito ay maraming gantimpala at kaigihan na hindi mabubuod ng ating kaalaman, ayon kay Jabir bin Abdullah رضي الله عنهما kanyang narinig ang Propeta Muhammad ﷺ na nagsabi: “Ang pinakamainam na pag-alala sa Allah ay La Ilaha Illa Allah (walang diyos na karapat-dapat sambahin maliban sa Allah)”.

 

Ang tunay na maitatalaga na tagumpay sa buhay kalupaan ay kung sino ang nanindigan at nagparami sa pagsabi ng salitang ito, kahit saan man ang kanyang kinarorooan, at kanyang sinasanay ang kanyang dila sa pagsambit nito at parating pag-alala ng mga kahulugan na pumapaloob rito.

 

Ito’y panalangin na maaari nating sambitin kahit kailan, at nabanggit rin sa ilang partikular na sitwasyon, dahil sa ganitong pamamaraan ay magiging abala ang isang Muslim sa pagsambit nito, siya man ay patungo sa malayo at malapit, siya man ay mayroong ginagawa o wala, at sa tuwing siya ay matutulog at pagkagising…

 

Ganoon rin sa tuwing siya ay tatayo’t uupo, magdarasal, mag-aayuno, at sa kanyang pilgrimahe, at isa sa mga posisyon na kung saan hinihikayat ang pagsambit nito ay sa tuwing pagkatapos ng abulosyon, at pagkatapos magising sa gabi, at paggising  sa umaga, pagkatapos ng Tasleem sa Salah, lalo na sa tuwing kagipitan at pagsubok.

 

At sa Araw ng Arafah ang Propeta Muhammad ﷺ ay nagsabi: “Ang pinakamainam na panalangin na aking sinambit at sinambit din ng mga naunang Propeta sa akin ay: Laa ilaha illallah wahdahu la shakira lahu, lahul mulku wa lahu hamdu wa huwa ala kulli shay’in Qadeer (Walang ibang diyos na karapat-dapat sambahin maliban sa Allah, Siya ay walang katambal, sa Kanya ang kaharian, at sa Kanya ang papuri at pasasalamat, Siya ay Maykapangyarihan sa lahat).

 

والله تعالى أعلم…

MGA PALATANDAAN SA PAGDATING NG ARAW NG PAGHUHUKOM

علامات_القيامة_الصغرى_والكبرى_باللغة_الفلبينية

Mayroong mga palatandaan na ipapadala ng Allah ﷻ  , at ito ay bago dumating ang Araw ng Paghuhukom, tanda na ang araw na ito ay malapit na. At hinati ito ng mga iskolar sa dalawa: malaking palatandaan at maliit.

 

Ang “Alamaat Sughra” o maliliit na palatandaan ay mangyayare sa mahabang panahon bago pa dumating ang Araw ng Paghuhukom, kung saan ang ilan ay maaring nangyare at natapos na, at ang ilan ay mangyayare ulit. At tunay na ito ay mangyayare, katulad ng mga nasabi ng Propeta Muhammad ﷺ.

 

Habang ang “Alamaat Kubrah” o malalaking tanda; ito ay mga palatandaan na kung saan ay malalaking pangyayare sa maiksing panahon, mangyayare kapag malapit na ang Araw ng Paghuhukom.

 

Ang maliliit na tanda sa pagdating ng Araw ng Paghuhukom ay marami, katulad ng:

-Ang pagsugo sa Propeta Muhammad ﷺ, at ang kanyang pagpanaw.

-Pagsakop at pagtatagumpay ng mga Muslim sa Baytul Maqdis o Jerusalem.

-Ang sakit na lalaganap sa Imwaas sa Palestina.

-Kahirapan at pagkalimot ng mga tao sa kawanggawa.

-Paglitaw ng pagsubok at kasamaan, katulad ng: pagpatay kay Uthman bin Affan رضي الله عنه  , ang gyera ng Jamal, ang gyera ng Siffin, at gyera ng Hurrah, kabilang rin ang paglitaw ng mga Khawarij, at kasamaan ng pagsabi na ang Qur’an ay nilikha at hindi salita ng Allah ﷻ.

-Ganoon din ang paglitaw ng mga mag-aangkin na sila ay propeta, katulad nila: Musaylimah Al-Kadhab, at Al-Aswad Al-Unsi.

-Pagkawala ng tiwala sa katuruan ng mga tunay na maalam.

-Ang pagdami ng mangmang, at paghina ng kaalaman; sa pamamagitan ng pagpanaw ng mga iskolar.

-Nabibilang rin sa ating nabanggit ang pagkalat ng alak, maling pagpapatubo, pangangalunya, musika, at pagpapaunahan sa pagpapataas ng mga gusali.

-Ang pagrami ng mga bastos na anak sa kanilang mga magulang, katulad ng nasabi ng Propeta Muhammad ﷺ na pakikitunguhan ng bata ang kanyang magulang kung papaano sya makitungo sa kanyang alipin.

-Ang pagrami ng pagpatay, lindol, eklipse, pag-iba sa anyo ng tao (papunta sa anyo ng hayop), at maling pag-aakusa sa mga babae.

-Ganoon din ang pagrami ng pagpapakita ng mga kababaihan sa kanilang katawan.

-Magaganap kadalasan ang panaginip ng mga mananampalataya.

-Ang madalas na maling testimonya, at pagtago ng katotohanan.

-Ang pagrami sa bilang ng babae.

-At magiging harden at lawa ang disyerto sa lugar ng mga arabo.

-Makikita ang gabundok na ginto sa ilog ng Furaat.

-Magsasalita ang mga hayop at bagay.

-Pagrami ng mga tao sa Roma, at kanilang paglaban sa mga Muslim, at ganoon din ang pagsakop ng mga Muslim sa Qustantiniyah.

 

At ang malalaking tanda sa pagdating ng Araw ng Paghuhukom ay kung ano ang nabanggit ng Propeta Muhammad ﷺ sa hadith na naiulat ni Hudhayfah bin Aseed, at ito ay sampu:

1-Ang Usok.

2-Ang pagdating ni Dajjal(Anti Kristo).

3-Ang paglabas ng malaking hayop.

4-Pagsikat ng araw mula sa kanluran.

5-Pagbaba ni Eisa عليه السلام  mula sa langit.

6-Paglabas ng Gog at Magog.

-Ang tatlong iklipse:

7-Iklipse sa silangan.

8-Iklipse sa kanluran.

9-Iklipse sa Arabia.

10-Ang apoy na magtutulak sa mga tao kung saan sila ay iipunin.

 

Ang mga palatandaan na ito ay sunod-sunod lilitaw, at walang matibay na batayan na naglilinaw sa tamang pagkasunod-sunod ng mga ito.

 

والله تعالى أعلم…