प्रकृति द्वारा आह्वान गररएका र शररयाद्वारा तनतणिि केही अतिकारहरुको नेपाली भाषामा साराांश

الحقُّ الأوَّل: حقُّ الله تعالى

عقيدةٌ مُثلى، وإيمانٌ بالحقِّ، وعملٌ صالحٌ مُثمرٌ.

عقيدةٌ قِوامها: المحبَّة والتَّعظيم، وثمرتها: الإخلاص والمُثابرة.

विश्वास त्यसका खम्बाहरू: माया र महिमा  हुन।

र त्यसको फाइदा: इमानदारिता र लगनशीलता हो

الحقُّ الثَّاني: حقّ رسول اللّه ﷺ

وتصديقُه فيما أخبر به من الأمور الماضية والمُستقبَلة، وامتثالُ ما به أمرَ، واجتناب ما عنه نهى وزجرَ، والإيمانُ بأنَّ هديَه أكملُ الهدي، والدِّفاعُ عن شريعته وهديه.

विगत र भविष्यका मामिलामा उहाँले भनिएको कुरामा विश्वास गर्नु, उहाँले आज्ञा दिनुभएको कुराको पालना गर्नु, उहाँले निषेध गर्नुभएको कुरालाई बेवास्ता गर्नु र रुक्नु, उहाँको मार्गनिर्देशन सबैभन्दा पूर्ण मार्गनिर्देशन हो भनी विश्वास गर्दै, र उहाँको दीन र उहाँको मार्गदर्शनको रक्षा गर्नु हो।

الحقُّ الثَّالث: حقّ الوالدين

الحقُّ الرَّابع: حقّ الأولاد

(2) أن يُنفَق عليهم بالمعروف، من غير إسرافٍ ولا تقصيرٍ.

(3) ألَّا يُفضَّل أحدٌ منهم على أحدٍ في العطايا والهبات.

२-अनावश्यक रूपमा वा बिना कमी तिनीहरूमा खर्च गर्नु हो।

३- उपहार र दान दिनुमा ती मध्ये कसैलाई अर्काको तुलनामा बढी प्राथमिकता दिनु हुँदैन।

الحقُّ الخامس: حقّ الأقارب

الحقُّ السَّادس: حقّ الزَّوجين

من حقوق الزَّوجة على زوجها: أن يقوم بواجب نفقتها من الطَّعام والشَّراب والكسوة والمسكن وتوابع ذلك، وأن يعدل بين الزَّوجات.

من حقوق الزَّوج على زوجته: أن تطيعه في غير معصية الله، وأن تحفظه في سرِّه وماله، وألَّا تعمل عملًا يضيِّع عليه كمال الاستمتاع.

आफ्नो पतिमाथि पत्नीका अधिकारहरू: उसले आफ्नो पतिमाथि खाना पानी, लत्ताकपडा, बसोबासको व्यवस्था गर्नु र त्यसका अधीनमा आउने कार्यहरूमा खर्च गर्नु र पत्नीहरू बीच न्याय गर्नु हो।

आफ्नी पत्नीमाथि पतिका अधिकारहरू: भगवानको अवज्ञा नगर्ने मामिलामा उसको आज्ञापालन गर्नु, उसको गोप्य र पैसामा उसको रक्षा गर्नु र आनन्दको पूर्णतालाई बर्बाद गर्ने काम नगर्नु हो।

الحقُّ السَّابع: حقّ الولاة والرَّعيَّة

حقوق الولاة على الرَّعيَّة فهي: النُّصح لهم فيما يتولَّاه الإنسان من أمورهم، وتذكيرهم إذا غفلوا، والدُّعاء لهم إذا مالوا عن الحقِّ، وامتثال أمرهم في غير معصية الله، ومُساعدتهم.

परमेश्वरले उनीहरूलाई सुम्पनुभएको नासोलाई पूरा गर्नु र उसलाई लागु गर्नु र प्रजालाई राम्रो सल्लाह दिनु  र यस संसार र परलोकको हितको ग्यारेन्टी गर्ने सही मार्गमा चल्न उनीहरूलाई बाध्य पार्नु हो। र यो कार्य विश्वासीहरूको मार्ग अनुसरण गरेर मात्र हुन्छ।

प्रजा माथि शासकका अधिकारहरु:

कुनै व्यक्तिले आफ्नो मामिलामा के ख्याल राख्छ भन्ने कुरामा उनीहरूलाई राम्रो सल्लाह दिनु, उनीहरूले लापरवाही गरेको बेला सम्झाउने, सत्यबाट विचलित भएमा उनीहरूका लागि बिन्ती(दुआ) गर्नु, परमेश्वरको अवज्ञा नहुने कुरामा उनीहरूका आज्ञाहरूको पालना गर्नु र उनीहरूलाई मद्दत गर्नु हो।

الحقُّ الثَّامن: حقّ الجيران

(1) إن كان قريبًا منك في النَّسب وهو مسلمٌ؛ فله ثلاثة حقوقٍ: حقُّ الجوار، وحقُّ القرابة، وحقُّ الإسلام.

(2) إن كان مسلمًا وليس بقريبٍ في النَّسب؛ فله حقَّان: حقُّ الجوار، وحقُّ الإسلام.

(3) وكذلك إن كان قريبًا وليس مسلمًا؛ فله حقَّان: حقُّ الجوار، وحقُّ القرابة.

(4) إن كان بعيدًا غير مسلمٍ فله حقٌّ واحدٌ: حقُّ الجوار.

उसलाई राम्रो व्यवहार गर्ने, पैसा, प्रतिष्ठा र लाभ पुर्याउनु पर्छ र मौखिक र वास्तविक हानिबाट जोगाउनु पर्छ।

१-यदि ऊ वंशमा तपाईको नातेदार हो र मुस्लिम हो भने, उसको लागि तीन अधिकारहरू छन्: छिमेकीको अधिकार, नाताको अधिकार र इस्लामको अधिकार।

२-यदि उ मुस्लिम हो र वंशबाट नातेदार छैन भने, उसको दुई अधिकार छ: छिमेकको अधिकार र इस्लामको अधिकार।

३- त्यस्तै गरी, यदि छ नातेदार हो तर मुस्लिम छैन भने, उसको दुई अधिकार छ: छिमेकको अधिकार र नाताको अधिकार।

४- यदि गैर-मुस्लिम हो नातेदार होइन  भने, उसको एउटा अधिकार छ: छिमेकको अधिकार

الحقُّ التَّاسع: حقّ المسلمين عمومًا

حقوق المسلم على المسلم كثيرةٌ، ويمكن أن يكون المعنى الجامع لها هو قوله ﷺ: «الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ»؛ فإنَّه متى قام بمُقتضى هذه الأُخُوَّة اجتهد أن يتحرَّى له الخير كلَّه، وأن يجتنب كلَّ ما يضرُّه.

الحقُّ العاشر: حقّ غير المسلمين

ويجب أن يتميَّزوا عن المسلمين في اللِّباس، وألَّا يُظهروا شيئًا مُنكَرًا في الإسلام، أو شيئًا من شعائر دينهم؛ كالنَّاقوس، والصَّليب.

एक मुस्लिम शासकले उनीहरूको जीवन, धन र इज्जतमा इस्लामको कानूनको साथ उनीहरूमाथि शासन गर्नुपर्छ, उनीहरुले निषेध गरेको कुरामा  उनीहरूमाथि सीमा तोक्नु पर्छ, र  उनीहरूको सुरक्षा गर्नुपर्छ र उनीहरूलाई हानिबाट जोगाउनु पर्छ।

तिनीहरूलाई ड्रेस कोडमा मुस्लिमहरूबाट

अलग हुनुपर्छ।साथै, तिनीहरूले सार्वजनिक रूपमा इस्लाम अथवा आफ्नो धर्मको कुनै पनि प्रतीक, घण्टी वा क्रस जस्ता आपत्तिजनक कुराहरूको प्रदर्शन गर्नु हुँदैन।